LOU SARMOUNEY / LE JHACASSOUS

28 janvier 2018

Lo medecin dels paures (Jansemin)

Classé dans : Literatura,Òlt e Garona,Òlt e Garona — Lo Sarmoneir @ 22 h 07 min

En alibertin adaptat.

 

Abriu lançava sos parfums ;

Mès al detzièma jorn de sa fresca mesada,

Son polit cièl pertot se petacèt de crums ;

E quand fasiá lusir sa blanca sorelhada,

L’òm vesiá perlejar sul tap, pels bròcs, pel camp,

Las grunas qu’una marcencada

Veniá d’escampilhar sus la tèrra en passant.

 

Mègjorn sonèt a Boèr ; duás filhas paresquèran

A dus vièlhs caminòls ; apèi se junhisquèran

Entre la Capeleta e lo Molin-de-Vent.

Polidas, del mèma atge, aquelas duás mainadas

Fasián ensemble trenta annadas ;

Avián mèma frescor, mèma tint ; cependent

Non pas mèma contentament :

L’una, risenta, sauticava

En portant un punhat de flors ;

L’autra, shagrina, caminava

Lo cap baishat, los èlhs en plors.

 

- Marianeta, ont vas tant urosa ?

Ditz la shagrina a la joiosa.

- Me’n vau dins la vila d’Agen ;

Passarèi devath sos grands aures !

Apèi me’n anirèi shel Medecin dels Paures,

Li portar de boquets e li tornar d’argent ;

Mès n’èi, mès n’èi d’escuts ! Tè ! vòs que te los compti :

Un, dus, tres, quatre, cinc !… E n’avèm d’autres, vai,

Dins ta tireta de ma mair !

Ò ! sèm tornats urós  ! aten que te zo conti !

 

E lo joine furet, tot a çò que disiá,

Tòrna parlar, sans s’apercebre

Que l’autra a tengut gemissiá :

Sabes que per l’ivèrn aguèrem tots la fièbre ;

Èrem paures, digun veniá per nos garir ;

N’aviam plus res a vendre e nos calhiá morir…

Tot d’un còp, un Mossur, dambe un risent visatge,

Intrèt, en nos cridant : – Mas bravas gents, coratge !

M’an aprés vòstre mal ; vèni per vos sauvar.

Ma mair ditz  : – N’es plus temps ; avèm tot mes en gatge ;

Los remèdis son shèrs ;  podèm plus ne’n crompar ;

A pena avèm, Mossur, per un brigalh de pan !

Lo Mossur fremisquèt e venguèt triste, triste ;

Zo vesiái, car al lièit n’aviam plus de ridèus…

A ! rishes  ! s’acridèt ; apèi s’apròisha viste,

E presenta a ma mair cinc grands escuts tot nèus ;

- Paura femna, sofrètz qu’un amic vos assiste !

Perqué rogir ! prenètz ! e quand trabalharetz,

Se podètz, me zo tornaretz.

E ma mair zo prenguèt ; e tot cambièt dins gaire ;

E los soènhs del Mossur, son parlar consolaire,

E de son baume quauques glops,

Fasquèran un miracle e garisquèrem tots ;

E dumpèi tot nos ritz coma las flors novèlas ;

Ma mair, mos frairs e jo trabalham ; lo Mossur

Nos a portat bonur coma las irondèlas ;

Ò  ! mès ganham d’argent ! mès sèm urós !… e tu ?

 

- E jo, plori  ! jo me tormenti !

Lo malur de shes tu s’es mudat shes nosauts ;

Avèm nòstre pair plan malaud ;

Que se desfai  ! que sofra ! Ò ! vai morir, zo senti,

S’aquel brave Mossur que sap ta bien garir

No vèn pas lèu lo secorir !

- Paura Isabelon ! qué te planhi !

E jo que risiái tant ; vai, vèna, t’acompanhi ;

Correm shel medecin ; no plores plus, vendrà ;

Quita tot pels paurets qu’a sa bontat se físan ;

Tabé n’es pas rishe, ça dísan ;

Mès lo bon Diu lo benirà !

 

E las filhas, per lòrs, pus viste caminèran ;

Lèu lo camin fusquèt flambat ;

E quand devath nòstres aures passèran,

Totas duás baishavan lo cap.

Dins nòstra vila, anfin, pel Pont-Long son intradas ;

Mès prèp de Jacopins, ras d’un ostal, qu’an vist ?

De Prèstes ! una crotz ! càntan De Profundis !

Las filhas s’avànçan trobladas ;

Una surtot fremís e trambla coma un junc ;

Un mòrt !… Pensa a son pair… ò pensadas cruèlas !

Viste, s’apròisha de quauqu’un :

Cèrqui Mossur Durand ! ont rèsta, Domaisèlas ?

E ! mon Diu ! lo vaquí que sòrt !

En efèt, aquò’s el, el que sortiá… mès mòrt ;

Mòrt, encaishat, entre quatre candèlas ;

Escortat dels paurets que l’auràn plus jamai ;

E darrèr son grand dòl, que dins nòstras carrèras

Fasquèt tombar larmas amèras,

I aguèt duás pauretas de mai !

 

25 février 2013

Un poèma de Jansemin

Classé dans : Literatura,Òlt e Garona,Òlt e Garona — Lo Sarmoneir @ 21 h 03 min

De l’ivèrn tan lèd, que la velhada es bèla !
Dins una cramba èrem qu’ranta setuts ;
Penjat al bot d’un tròç de carumèla,
Un vièlh carèlh nos prestava sa lutz.
A vint conolhs, vint gròs fusèls broncuts
Fasián de fièl gròs coma de ficèla !
Un long silença alavetz se fasiá ;
E debanant lo pesin que nosàvem
Nosauts setuts sul soquet, escotàvem
Los contes vièlhs qu’una vièlha disiá ;
Ò ! que sentiái de plasers e de penas
Quand disiá l’Ògra e lo pichon Pocet ;
Mès quand pintrava, al brut de cent cadenas,
Cent revenants dins un vièlh ostalet ;
Quand nos disiá lo Sorcièr, Barba-Bluia,
Lo Lot-caron qu’hurlava dins la ruia,
Mièi mòrt de pòur, gausavi plus polsar ;
E quand sortiái, que mèjanèit sonava,
Sorcièrs e lot-carons, a çò que me semblava,
Èran totjorn darrèr prèstes a m’acorsar.

2 février 2013

Sus l’imperfèit en Gasconha.

Los occitanistas « de basa », pertot en Gasconha, disen, hòra excepcion, « cantabe« . Las fòrmas de l’imperfèit en -abe, maugrat qu’èstin utilizadas coma nòrma per calcar lo lengadocian, son pas tant espandudas qu’aquò. Sufís de gueitar aquesta carta :

 

 

 

Luxeetvolupte |
Actuel |
Newyorkcity2012 |
Unblog.fr | Créer un blog | Annuaire | Signaler un abus | Insidelayers
| Lanouvelleperspective
| love star