LOU SARMOUNEY / LE JHACASSOUS

13 juin 2012

En Gironda se parl(èv)a lemosin

Classé dans : Lingüistica,Nòrd Gironda (riba dreta de Dordonha) — Lo Sarmoneir @ 18 h 30 min

A Peinormand se parlèva lemosin. Vací la famosa parabòla ; vésetz coma es diferenta deu Bordalés !

 

(Claude BOUNY, neishut en 1910)

Un òme n’aviá que dos filhs. Lo pus joane disset a son pair :
« Quò’s temps que ieu saie mon mèstre e que i’aie de l’argent. Fau que ieu pueisse me’n anar e que ieu vese dau país. Partajatz vòstre bien e donatz-me ce que deve auguer. »
« Ò mon filh, disset lo pair, còma tu vodràs. Tu sès un meissant e tu seràs punit. »
E apres, (?) un tiroar, partagèt son bien e ne’n fit doas parts.
Quauques jorns apres, lo meissant se’n anguet dau vilage en fesent fièr e sans dire adieu a persona. Eu traverset beucòp de landas, de boès e de ribièras. Au bot de quauques mes, eu deguet vénder sos afars a una vielha femna e eu se loet per estar valet. E l’envoiet dins los champs per gardar los ases e los buòus. Alòrs eu fut bien malerós. Eu n’auguet pus de lieit per durmir la nuech, ni de fuc per se chaufar quand aviá fred. Eu aviá quauque còp talament fam qu’eu auriá bien minjat aquelas fuèlhas de chau e ‘quius fruts porrits que minjan los pòrcs. Mès persona ne li donava ren. Un dessèir, lo vèntre vuèit, eu se leisset tombar sus un tronc. E eu gueitava per la cruasèia los ausèus que volavan leugierament. Epuei eu vit parèitre dins lo cièl la luna e las estèlas e eu se disset en plurant :
Labàs, la maison de mon pair es plena de valets qu’an dau pan e dau vin, daus uòus e dau fromage, tant qui ne’n vòlen. Pendent ‘queu temps, ieu muere de fam aquí. E ben, ieu vau me levar, ‘nirai trobar mon pair e li dirai : ieu firi un pechat quand ieu voguère vos leissar. N’auguère grand tòrt e fau que vos me’n punissietz. Ieu zo sabe ben. Ne m’apelatz pus vòstre filh, tretatz-me còma lo darrier de vòstres valets. (?) copable mes ieu m’ennuiavi luènh de vos.

9 juin 2012

Cubzagués / Salut as vielhs molins (J. Allain)

Classé dans : Literatura,Nòrd Gironda (riba dreta de Dordonha) — Lo Sarmoneir @ 9 h 20 min
Pusque, modestament, vòli per eths escriure
Un mòt d’admiracion.
Son tots la: Montalòn, Cubzac (Cuzat), Peiralevada,
Sent-Roman… dens l’èr pur de ‘quela matinada,
Engrumant lurs cançons.
Lo vent fresc s’a levat, lo vent que sovent manca
Lo molinèir, còifat de sa boneta blanca
A leishat son somelh
Dens son pilòt de blat remuda a plenas palas
Sa mòla vai grusar tot aquò, car las alas
Viran au grand solelh
Tic tac tic tac – que l’un a son vesin responde
La farina ferà dau pan per tot lo monde
Lo molin es valent
Ne s’a pas repausat un jorn dempei mestiva
Dau freit de son trabalh vodré que shacun vive
……
Mès la brisa pus calma anfin immobilisa
Des grands braç coratjós la  vela blanca o grisa
Lo molin arrestat
Coma un òme esbafat d’ager corrut tròp viste
Es urús de drumir. La  colina es pus trista
Dens l’immobilitat
E l’un diré alòrs, tant sanja lo mistère
Coma das grandas crotz, simbòle de prièra
Pura imatja d’amor
Sinhe dau cièl vèrs qui l’anma a pena esvelhada
Demanda lo matin, faça au tarrèir tornada
Lo pan de shaque jorn
Tot ce que disi la, ‘quò n’es qu’un rèive estrange
Lo progrés a vingut : “Fau que tot aquò sange”
Dissut en arribant
La vila a englotit nòstes petits vilatges
Nos an tot pris, ‘queths gents que se disen pus sages
E pus sabents qu’avant.
Tots les molins aimats das campanhas anticas
Ne seràn jamès mèi que de vielhas relicas
Son frapats sens perdon
Adara gueitatz-les : sens ala ni sens tèsta
Tot pròishe sembla estar que quauquorren protesta
Contra ‘queth abandon
De lurs flancs deishirats shaca pèira que tomba
‘Quò’s un brin dau passat que descend dens la tomba
Quand n’i seram pas mèi,
‘queths amics dont les elhs an gardat l’abituda
Que ‘quò’s que restarà ? Desèrt e solituda
En haut dau grand tarrèir
Ò ! quand vingrà ‘queth temps, escotatz-me mainatges !
Si vos an[atz] alòrs vesitar ‘queths paratges
Sigetz emocionats
E pusque l’avenir ne pòt se har coneishre,
Aimatz en vòste esprit doçament har reneishre
L’ombra des jorns passats
E que l’anma des vielhs, qu’an vist les molins mòrre
A costat de vosauts a tot moment damòre
Prèsta a vos sostenir
Dens les meishants camins de vòste lòng viatge
Que vos done surtot la fòrça e lo coratge
De bien vos sovenir

Cubzagués / Partem tots en vendonhas

Classé dans : Musica e cançons,Nòrd Gironda (riba dreta de Dordonha) — Lo Sarmoneir @ 9 h 19 min

Sivant : Eric ROULET, Culture et musique populaires en Gascogne, Princi Negue, 2004.

REFRIN
Partem tots en vendonhas
Per se rogir la tronha
Minjar dau rasim, beure dau bon vin, se levar de bon matin (x 2)
 
1- Quan la clòcha resona, au lèit i a pas mèi persona
Tot lo monde es levat, abilhat, desbarbolhat
Las mongetas totas caudas son servidas sus la taula
Anem paire, freròt, fau anar tots far shabròt !
 
2- Las mongetas son fenidas, las taulas desbarrassadas
Gara au còp de canon dau costat de Semilhon
Partem tots a la vinha, que cadun se mete en linha
Per copar lo rasim que nos dona lo bon vin !
 
3- Las vendonhas son fenidas, las cubas totas remplidas
Fau cantar, fau dançar, en taula fau se plaçar
‘Quò’s aquí la gerbauda, tot lo monde canta en taula
Los que puiràn pas cantar puiràn totjorn estiflar !

7 juin 2012

Pregària daus marinèirs de Dordonha

Classé dans : Literatura,Nòrd Gironda (riba dreta de Dordonha),Tradicions populàrias — Lo Sarmoneir @ 1 h 16 min

- Avant de doblar lo Bec d’Ambés :

Nòsta-Dama dau Bèc

Deishatz-nos passar si vos plèd

Minjaram jamèi mèi de vianda

Lo divende ni lo dissade

 

- Après l’auger doblat :

Ne’n minjaram quand n’auram,

Nòsta-Dama dau Banc

12
 

Luxeetvolupte |
Actuel |
Newyorkcity2012 |
Unblog.fr | Créer un blog | Annuaire | Signaler un abus | Insidelayers
| Lanouvelleperspective
| love star