Losarmoneir

Jornau electronic gascon en Gironda

23 avril 2015

Manuel Valls e la religion

Classé dans : ACTUALITATS,Alhurs,Au hiu deus jorns,OPINION,Politica — Lo Sarmoneir @ 12 h 58 min

« Vouloir s’en prendre à une église, c’est s’en prendre à un symbole de la France », vachí les paraulas de Manuel Valls que vèni de lugir dens l’Est Républicain. Aqueras paraulas m’an acipat. Tè, n’en sui quasi damorat museishuc. Non, una glèisa n’es pas un  simbòle de la França, ni mèi d’Occitània ni de nat pòple ni de nat estat.  ‘Quò’s un simbòle dau catolicisme. Manuel Valls vodré insinuar que lo catolicisme es coma una religion d’estat en França ? Que lo catolicisme es la sola religion que pausi pas de problèmas ? Mès bondiu, arrestatz donc de balhar a la religion aquera importança ! S’agís – enfin, diuré s’agir – de cresenças e practicas personalas. Es que l’espiritisme, la sorcelaria, l’astrologia, brèf tot çò que concèrna les causas non-concretas, n’en hèsen un afar de politica ? De v’rai, M. Valls, vos haré pas esclapotar de ríser – o vos esmalir benlèu – se los astrològues e mediums s’assemblèvan en haut lòc demb de politicians o se lurs biscanhas  avièvan una guèrra ? Diu vivant !!!

 

7 mai 2013

Prepausicions per Bordèu

Classé dans : ACTUALITATS,Au hiu deus jorns,OPINION,Paisatge,Paisatge - geografia,Politica — Lo Sarmoneir @ 21 h 04 min

Bordèu, una vila on hèi bon víver : au pòdi díser perçò qu’i vivi (NB: rapèli que parli pas exactament lo gascon bordalés, mès lo gascon garonés perçò qu’es lo cunh on creishuri). Climat oceanic demb sons estius doç e sons ivèrns doç, e bien solide ses intersasons plujosas, que ne’n pòdem remerciar lo cèu pasque senon briga de ceps ! Aglomeracion probable pas tan dangeirosa coma Marsilha ; aumens en esvitant Grand Parc, « Aubars » e auts Quate Pavilhons, e Paludata la nuit. Per se permenar, am tot çò que fau, amèi dens la quita CUB : los quais son fòrt bien amainatjats ;  i a parcs e jardins a garròt, deu Molinat au Parc florau e de l’Ermitatge au Parc bordalés, shens aublidar Bourran o mèi Thouars. Aqueths darrèirs temps, los espaces pietonèirs an florit : cors deu Chapeau-Rouge e de l’Intendença, rua Senta-Caterina e alentorns au solide,… Quauquas plaças rapèlan les petitas vilòtas de campanha (Sta Eulalia, St Pèir, St Brunò…), d’autas son mens verdas mès tot autan agradablas (F.Lafargue, C.Jullian, Parlament,…), d’autas enfin son mèi majestuosas e an multiplas fonccions (Gambetta, Republica,…). Los quais riba dreta son tanben agradables : aubars, sauçaringas, vèrnhes, briules, frèishes, nos rapèlan que la natura a aumens autan de drets coma la vila ! E pòdem saludar damb jòia l’aviada de l’Hirondelle, lo batèu hasent la ligason entre Stalingrad, Quinconças, Shartrós e Larmont ; e la tendença a utilisar procedats respectuós de l’environament.

Bon, lo tèxte per desplegant toristic hèit, pòdi adara m’anuitar sus çò que vai pas, o aumens que poiré estar arrenjat, dens lo domène de l’amainatjament urban. Vací mes modèstas prepausicions :

* Suprimar lo trafic autò suu Pont de Pèira e dens lo cors d’Alsaça e Lorrèna. Diurén estar consacrats, amèi deu tram, sonqu’aus pietons e benlèu aus velòs. Per la seguretat, lo confòrt, la qualitat de l’èrt e la preservacion deu paisatge. Lo Pont de Pèira ganharé tanben a d’estar complantat d’aubres, tilhuus o frèishes coma vòletz !

* Una linha de tram periferica. Sabi bien qu’es briga a l’òrde deu jorn, mès me damandi se n’i'n an qu’i pensèren. Per se desplaçar, per exemple, deu campús de Talença-Pessac dinc au centre de Bèglas, fau bien comptar una brava òra ! Los Corol  an justament frequenças mendras que non pas les Lianas ; donc i a pas grand-causa per los que vòlen se desplaçar adaise d’una comuna de banlèga a l’auta….. senon la veitura : problèma !!

* Una milhora separacion trotoart/rota/tram au quate-camins cors Pasteur/cors d’Alsaça e Lorrèna. Es prampó dangeirós.

* Per los ciclistas, règlas tan estrictas coma per les autòs. ‘Quò’s pas mèi possible de mancar s’hèser shambertar per ciclistas incivics a cada traversada au pieton verd au passatge pieton cors V.Hugo en faça de la rua Leitèira !

* Una linha de bus gara <-> cors de la Sòma.

* Un desvalompament de les navetas electricas.

* Aubres a la Victòria. Mancan tanben d’ompra a Stalingrad, mès labàs, aumens, aubròts son plantats.

* Mèi de seguretat aus bòrns de les vias de tram (ex. au còrn de l’Otèl de Poliça, dens la « biscoeta » entre Palais de Justice e Mériadeck,…).

* Per la nòta d’umor : rebatijar oficialament los ponts Chaban-Delmas e François-Mitterrand « Bacalan-Bastida » e « d’Arcins ». Sàbem bien que lurs noms « locaus » an pas tot-a-fèit dispareishut, mès lo culte deus « grands » òmes aquò vai una pausa, mès bon… !

 

E dens l’ideau : lo perimètre gara -cors de la Marna -cors d’Albret -rua Nancel-Pénard -plaça Gambetta -cors G.Clemenceau -Quinconças  defendut a les veituras.

 

Veirèi s’èi encara d’autas idèias !

24 février 2013

Arcuelhença a Mos de Lamirand

Classé dans : Biarn,Istòria,Literatura,Politica — Lo Sarmoneir @ 12 h 47 min

Canonge Pascal BADIÒLA, mai 1941. Discors d’arculh a M. Lamirand, menistre de la Junessa deu gobernament de Pétain.  « La Republica avèva tròp cercat a destruíser las lengas de França autas que non pas lo francés. ‘Quò’s aquò qu’explica qu’i aujut felibres, e non deus mendres, que cerquèren l’apoi de la dreta, roialista e maurrassiana. Entau, quòra lo mareishau Pétain prengut lo poder, saludèren demb entosiasme son avenament. Lo mareishau avèva hèit promessas. Lo menistre de l’instruccion publica n’èra donc pas Georges Ripert, frair deu celèbre felibre provençau ? Elàs ! Pétain tingut briga sas promessas. Apui n’èra pas estar maranhan de s’apoiar sus un gobernament que viren bienlèu qu’èra reduïsut a l’impuishença , e que comprenèvan que totas sas decisions podèvan sonqu’auger un caractère provisòri ? Fau díser tanben que lo « petainisme » de certèns felibres tenèva tanben a lur engatjament politic personau d’un bòrn, a simpatias de combatents de 14-18 per lo « vencur de Verdun » d’un aut bòrn. »

Mossur lo Ministre,

Grand mercés de la visita agradiva qui hètz a la nòbla pròvinça de Biarn, ua de las mei bèras de França.

Ací autorn de vos, qu’ei lo mei beròi flòc de flors de la nosta tèrra, la joenessa biarnesa qui’vs hè arcuelh d’aunor.

Qu’ei sustot per’mor d’era qui vienetz.

Qu’avetz lo perpic de véder quin se compòrta entà l’encaminar hens la via deu tribalh, de la valentia e deus devers de la vita. Sabiatz que nosta volentat e la vòsta caminan a ua.

Tanben qu’avem espudit la posoeria qu’aqueths pòliticiens afronturs qui n’an pas sabut guardar la hortalessa deu peís, ni horgar las engibanas de guèrra, ni guinhar per dessús las termièras deu lhevant. Per aqueths enganaires, la França qu’ei devienguda ua prauba causa, sutgèt de pietat davant l’univèrs. Per aqueths, qu’avem a patir ua tarribla esprava. Mes Diu ne’ns a pas desbrombats. Autescòps la Patria qu’esté autant abladada e herida : qu’avom lo miracle de Jana d’Arc. Uei tà suportar noste malur, la Providença bona que’ns envia lo marescau PETAIN. N’èra pas briga copable de la nosta des.hèsta, aqueth gloriós soldat : Au crit d’ajuda de la Patria escanada, que s’ei quilhat, atrevit e fièr com aus dias de Verdun. Digatz-l’i, si vos platz, a noste capdau sauvador, nosta reconeishença, e noste amor fidèu ; digatz-l’i que la joenessa deu Biarn ei tota atroperada darrèr d’eth, autorn deu drapèu. La França non pòt perir.

Presents, los pè-terrós de la paisaneria qui demoran fidèus au casalar. Nòble paisanís !…

Presents, los obrèrs de tot escantilh qui tiran la rishessa de la madèra natra.

Presents, los estudiants valents qui afèitan l’esperit, e aborreishen dinc a l’estrangèr los arrais de la claror francesa.

En noste còr boreish l’arseish deu vin de Jurançon. Que haram nosta valentia coraluda com los cassos de Biarn, nostes braç autant endurcits que los pics de la montanha ; que volem caminar los uelhs de cap a las estelas, clarejants de la lustror deu cèu, e portar lo front mei haut que lo capèth deu pic d’Aussau, qui’ns guinha deu som de la termièra d’Espanha.

Atau equipats, òc-ben de segur, que vam rebastir la maison FRANÇA, e qüand sia aplomada de dret, enclaveram, sus la mei hauda pèira  deu lindau, lo fièr devís de noste viscomte Gaston Febús : « Tòca-i si gausas ! »

Sivant M. Grosclaude, La Gascogne, Témoignages sur 2000 ans d’histoire, Per Noste, Ortés, 2006 reed.

13 janvier 2013

Un grand moment : centenari de Nadau Bòrdassolas

Classé dans : ACTUALITATS,Musica e cançons,Politica,Tradicions populàrias — Lo Sarmoneir @ 0 h 54 min

Nadau estot hestejat en janvèir !

Aquò’s una figura de la Lana, com ec dishot lo deputat Gilles Savary,
qu’estot botada a l’aunor aqueste 12 de janvièr.

Nadau Bòrdassolas vasot aus Cassiets, a Lucmau, lo 25 de decembre 1912.
Maridèt Elièta lo 5 de setembre 1936. Pendent la Segonda Guèrra
mondiala, estot hèit presonèir dens las Vòsjas lo 18 de junh
1940 e passèt cinc annadas defecilas dens plusiors camps dinc a
d’estar liberat lo 14 de martz 1945. Estot bordilèir tota sa via,
mès «tots los bordilèirs èran gemèirs». Per tant qu’augi
decidat de jamèi se presentar au conselh municipau, estot purmèir
adjunt au maire socialista de Lucmau de 1959 a 1989.

Nadau es tanben coneishut com acordeonaire popular ; comencèt solet a
d’apréner a jogar, de cap a dotze ans, sus un acordeon balhat per un
talhur. Transmetot son repertòri a bien de musicaires deu sud
Gironda.

La jornada comencèt per una conferença de Patric Lavaud sus l’acordeon
diatonic en Vasadés ; lo tantòst estot consacrat a scènas
ubèrtas dens los estanquets, a una prestacion de l’escòla de musica
de Didier Oliver a l’ostau de retrèita, e a un atelièr de danças.

A 17 òras, la sala deu cinemà èra plenha per espiar la projeccion
d’Adiu Nadau, un film de Patric Lavaud e Joëlle Duparc,
sortit en 2005. Estot virat en 2003, en una sola jornada, qüand
constatèn la disparicion deus musicaires rotinèirs.

A 18 òras, aperitiu, musicas, cançons e danças. I avè aquí
un trentenat de musicaires qu’interpretèn lo repertòri de Nadau,
mèi una corala dirijada per Jacky Gratecap vinguda de Sent Macari.

Cada personalitat hasot son discors : Georges Bernard, maire de
Capsius, que li decernèt una medalha de la vila ; Martine
Faure, deputada de la 12a circonscripcion, que rapelèt lo
temps on Nadau, que «la coneishèva avant que vasossi», venèva a
Alhàs a motocicleta, e conclusot que «lo socialisme aquò
consèrva» ; Gisèle Lamarque, conselhèira regionala,
originària de Lucmau com Nadau ; l’ancian sindicalista
Raymond Lagardère, 87 ans, qu’avè rencontrat Nadau en 1962 e que
contèt quauquas anecdòtas deu temps on militèvan ; Jean-Luc
Gleyze, conselhèir generau de Capsius, que li aufrit una medalha deu
conselh regionau ; un administrator de la MSA que li remetot un
shèc.

Faliva notar tanben la presença deu deputat Gilles Savary e d’Isabelle
Dexpert, conselhèira generala de Vilandraut.

Avant de contunhar dab musica e bal, Henri Marliangeas ajotèt :
«Nadau, pendent cent annadas / As jogat l’acordeon / Nadau per
‘questas aubadas / Nos t’i bàlham cent potons !
» Longa via
au valent centenari !

14 juin 2012

Lo futur Parc naturau regionau diurà integrar lo gascon

Classé dans : Accion associativa,ACTUALITATS,Medòc,Politica — Lo Sarmoneir @ 22 h 18 min

Medòc d’Òc es una novèra associacion medoquina que s’aucupa de l’òc dens aquith país rude e estacant a l’encòp… lo Medòc !

Qu’es aquò Medòc d’Òc ?

L’associacion a son shèite sociau a Cussac. Son objectiu es la promocion de la lenga e de la cultura occitanas dens lo Medòc. Lo burèu provisòri es compausat de Patric Lavaud (president), Emilia Claverie (secretària) e Regina Ardilley (tresaurèira). Una campanha d’adesions e una auta amassada auràn lòc au mes de setembre o d’octòbre.

Quala es la situacion de l’òc en Medòc ?

Per tant que n’i auge quage pas mèi de vrai usatge sociau de la lenga en çò das locutors naturaus, a coneishut un renovèth. Los collectatges d’Alan Viaut e de Patric Lavaud, lo trabalh das Tradinaires, los cors per adultes (Vendais, l’Esparra, Cussac, Sent Aubin, Blancafòrt), los cors au licèu de Paulhac (Vincent Bedat), e sustot la permèira classa bilinga de Gironda a Cussac, montran que lo gascon pòt encara viure ací. Èra donc important qu’i auge una associacion coordinatriça d’aquiras accions.

Quaus progèits ?

Dempèi 2008, lo sindicat mixte dau País Medòc a engatjat un processús de creacion d’un Parc naturau regionau en Medòc. Aquò permetré de milhor valorisar lo patrimòni arquitecturau e naturau sus aquith territòri fragile. La lenga occitana hadent partida d’aqueste patrimòni, Medòc d’Òc sarà un das interlocutors das poders publics per que l’òc ne sigue pas oblidat dens lo PNR.

A la gòrra, un desbat sarà organisat damb das elugits medoquins, on participarà David Grosclaude, conselhèir regionau cargat de l’occitan. La problematica linguistica poirà estar discutada dens un cadre geografic pus generau. Tanben, sarà a envisatjar la question de la sinhalisacion bilinga.

 

Luxeetvolupte |
Actuel |
Newyorkcity2012 |
Unblog.fr | Créer un blog | Annuaire | Signaler un abus | Insidelayers
| Lanouvelleperspective
| love star