Losarmoneir

Jornau electronic gascon en Gironda

4 avril 2016

Nadau gascon deu País de Sent Macari

Classé dans : Entre Duas Mars,Literatura,Musica e cançons — Lo Sarmoneir @ 23 h 53 min
Gardatz, Tot-Puïssant, nòsta paroassa
Aquò’s hèit de Pian, Diu sent[?] vòsta graça
Mès se nos la gardatz, segura es la plaça
Mès se nos la gardatz, qui crenh los sordats ?
 
Aurén bèth bastir ostaus o cabanas
Mau va lo mesti, per mèste Chabannes
Se damb Diu ne bastís, aquò’s pilar lanas
Se damb Diu ne bastís, n’hèi que franc bardís
 
Lo pus eloanhat de la paroassa,
Penòt, s’es penhat e tirat la crassa
Per baisar vòstes pès per chancòts e passa
Per baisar vòstes pès l’amor ne crenh res
 
Los deu Padoenc e los de Bernilha
Anem viste, anem, ont l’estela brilha
Diu estendut suu hen, per nos d’amor brilha
Diu estendut suu hen, aquí nos atend
 
Tots los de la-haut, los de la Teulèira
Dèishan lur horn caud, ont burla la pèira
Per adorar tots Diu, tots i vendràn veire
Per adorar tots Diu, tots ont lo sang viu
 
 
 
 
Gardez, Tout-Puissant, notre paroisse
C’en est fait de Pian [?!?!], Dieu saint[?] votre grâce
Mais si vous nous la gardez, la place est sûre
Mais si vous nous la gardez, qui craindra les soldats ?
 
On aurait beau bâtir des maisons ou des cabanes
[????] va mal pour maître Chabannes
S’il bâtit sans Dieu, [litt. c’est piler des laines = ?]
S’il bâtit sans Dieu, il ne fera que du mauvais travail
 
Le plus éloigné de la paroisse,
Penot, s’est peigné et décrassé
Pour baiser vos pieds [ceux de l’enfant Jésus ?], il a marché dans des flaques [chancòt = flaque, mais je ne comprends pas la tournure]
Pour baiser vos pieds, l’amour ne craint rien
 
Ceux des Padouens et ceux de Bernille
Allons vite, allons, où l’étoile brille
Dieu étendu sur le foin pour nous brille d’amour
Dieu étendu sur le foin nous attend là-bas
 
Tous ceux de là-haut, ceux de la Tuilerie
Laissent leur four chaud, où brûle la pierre
Pour adorer Dieu, tous iront voir [l’enfant Jésus]
Pour adorer Dieu, tous ont le sang vif
 
Sorça  : Les Macariënes – 1763

12 décembre 2014

Adaptacion garonesa de « La camba me fai mau »

Classé dans : Musica e cançons — Lo Sarmoneir @ 20 h 22 min
I a pro de gents qu’hèsen pelerinatge
I a pro de gents que van a Betleèm
Vòli i anar, èi quasi pro coratge
Vòli i anar, se pòdi caminar
 
La cama m’i hèi mau
Bota sèla bota sèla
La cama m’i hèi mau
Bota sèla a mon shivau
 
Tots los aulhèirs qu’èran sus la montanha
Tots los aulhèirs an vist un messatgèir
Lesi dishut : botatz-vos en campanha
Lesi dishut : lo hilh de Diu es neishut
 
En d’aqueth temps les fièbras son pas sanas
En d’aqueth temps les fièbras valen ren
Èi endurat una fièbra quartana
Èi endurat shens estar turmentat
 
Èi un rossin que vola dessus tèrra
Èi un rossin que minja lo camin
Me l’èi crompat ad un sordat de guèrra
Me l’èi crompat cinc escuts, a Landerroat
 
Quand aurèi vist lo hilh de Diu lo pair
Quand aurèi vist lo rèi deu Paradís
E quand aurèi felicitat sa mair
E quand aurèi hèit tot çò que diurèi
 
N’aurèi pas mèi de mau…

24 janvier 2014

Sus l’arpitan

Classé dans : Alhurs,Lingüistica,Musica e cançons — Lo Sarmoneir @ 13 h 16 min

 

Atz ací una fòrt bròia cançon en francoprovençau :

http://www.bing.com/videos/search?q=dor+meyna&qs=n&form=QBVR&pq=dor+meyna&sc=2-9&sp=-1&sk=#view=detail&mid=6A4258EDE84941B18DEB6A4258EDE84941B18DEB

 

L’arpitan (mòt « reneishentista ») o francoprovençau (mot de lingüistas), autament dit patoés, es la lenga tradicionala de la part de Lyon (Liyon), Saint-Etienne (Sant-Etiève), Grenoble (Grenoblo), Bourg-en-Bresse (Bôrg), Annecy (Ènneci), Chambéry (Chambèri), Genève (Geneva), Lausanne (Losena), Aosta (Aoûta), Neuchâtel (Nôchâtél)… Es a l’origina deu parlar populari lionés o deu « gaga » de Saint-Etienne. Intermediària entre l’òc e l’oïl, es una lenga pro conservatriça. N’en tornarèi parlar !

30 octobre 2013

Alidé Sans (1)

Classé dans : Au hiu deus jorns,Musica e cançons,Vath d'Aran — Lo Sarmoneir @ 22 h 34 min
Image de prévisualisation YouTube

 

http://www.youtube.com/watch?v=gdsnBZAcxW8

 

Encare une poulide gouyate, mès aquet cop une cantayre. Alidé Sans, Aranése, 20 ans. Un article én perspectiwe ?

16 juillet 2013

Imne landés, tot empenat !

Classé dans : Lanas,Musica e cançons — Lo Sarmoneir @ 22 h 50 min

1
De Gavarret dinc a le còsta
De Pèira-horada au Bordalés
Qu’èm en familha, qu’èm a nòste
Qu’èm entr’amics, qu’èm tots Landés
Aquera tèrra, grassa o seca
Que ns’a balhat lo mème anar
Que sufeish de’ns véder le teca
Entà cantar, entà cantar

2
N’i a pa’nlòc bèra campanha
Mèi qu’a Mugron, Monthòrt, Amor
N’i a pas nat cèu, mème en Espanha
Mèi clar, mè rishe de color,
Escotatz faça a l’Atlantica
Shiular lo vènt, bronir le mar
Ne cérquitz pas melha musica
Entà cantar, entà cantar

3
Dens los pins a pèrta de vista
Se vòletz seguir lo gemèr
Que’vs carrà córrer viste, viste
A travèrs bruc, d’un pè laugèr
Com l’esquireu cinglant è lèste
Arrei n’arriba a l’eslentar
Qüènd a finit  è pren le vèsta
Qu’es per cantar, qu’es per cantar

4
En shaqu’endret qu’i a bèras hilhas
Qui hèn lo plesir deus gojats
E dens le hèsta en espartilhas
Son les permèras aus esbats
Que son vadudas amorosas
È hèitas per les embraçar
Qu’an les camas tan aguinhosas
Entà dançar, entà dançar

5
Se n’atz pas paur porratz descènder
Dens l’arèna dab « Paloma »
È que veiratz se’s cau defènder
Entà ne pas se har hular
Mès lo FILLANG que hèi d’aviada
Tres bèths escarts per l’esvitar
È lo DAV’RAT que pren l’aviada
Per le sautar, per le sautar

6
Au Vielh Bocau qu’es l’Assemblada
Minjam alaudas è cotolius
Hitjon, jambon, bona caroada
Puishque s’at balha lo Bon Diu
Puishque le taula rènd aimable
È hèi tanbei arrebisclar
Chucam, chucam, lo vin de sable
Entà cantar, entà cantar

7
Ò Marensin, bèra contrada
Que lo primtemps hèi eslorir
Puishque per ‘quí que m’an hèit vàder
Qui carrèi bien un jorn morir
Qu’siin bien o mau devath le tèrra
Dessús qu’èm melhe è n’èi que har
Que de poder longtèmps enqüèra
Víver è cantar, víver è cantar

REPIC
Que son aquí los òmis de le lana
(o: Son tots ací…)
Los de Shalòssa è los deu Maransin
Los deu país on le tèrra es tan grana
Que com deu cèu ne se’n veid pas le fin
Tèrra d’estanhs on lo so s’esmiralha
Tèrra de camps, de vinha è d’arrelhòts
Tèrra de pins on lo gemèr trabalha
È hèi pishar le gèma en los cutiòts

3 juillet 2013

Yan Cozian, artista polivalent

Classé dans : Lanas,Musica e cançons — Lo Sarmoneir @ 13 h 37 min

Lo Sarmonèir – Coma comencèretz a jogar la musica e a vos interessar a la cultura gascona ?

Yan Cozian A la debuta, dens las annadas 70, qu’èi descobèrt la lenga gascona dab lo grop los de Nadau e las revendicacions de l’occitan dab cantaires com Claudi Martí. Puish dab la mòda deu « fòlk » que’m soi interessat a las danças tradicionaus. Un jorn que soi cadut sus un disc vinyl deu grop Perlimpimpin, qu’èi vist ua fòto de la boha e qu’èi entenut ua sonoritat qui m’a ha-detat. Que soi entrat en musica e en amor a d’aqueste moment.

 

LS – Ètz coneishut coma bohaire, mès qué practícatz tanben, e dens quaus gropes ?

YC Qu’es vertat que la boha es lo men instrument, ma segonda votz ; qu’aimi tanben lo cant e dinc ara ne canti pas sonqu’en occitan. Sustot las cantas a dançar. Sinon que tòqui (jògui) de l’oboès com lo clarin pirenean o lo graile lengadocian, flabutas e las bohas d’aulhors, la bodega, las musetas de centre França. Per las activitats musicaus que tòqui dens lo grop Passaires e lo grop Dancem e tanben qu’aimi presentar lo jòc solista a la boha.

 

LS– Pedagògue, cercaire, com-positor, qualas son donc precisament vòstas activitats ?

YC – N’es pas pro ? Shens arríder, que soi sustot professor de musica, de boha, au conservatòri de las Lanas e puish tanben musician. L’istòria de las practicas tradicionaus n’es pas enqüèra tota coneishuda. Logicament e per necessitat que soi deviengut cercaire per enricar lo men tri-balh de passaire e de musician.

 

LS – Aujúretz la mission de collectar los darrèirs campanaires de las Lanas, qué retingúretz d’aquera experiença ?

YC – Ua extraordinària experiença umana, de bèras encontras e la confirmacion d’un art populari plenhat de riquessas e de beutat.

 

LS – S’am bien comprés, fabrícatz tanben vòstes pròpes instruments ?

YC – Dens lo processús de transmission qu’èi viste encontrat ua grana dificultat. Dens las annadas 90 que i avè un arrepoèr : « 20 minutas per s’acordar e 10 minutas per jogar faus ». A la debuta la meitat deu cors de musica qu’èra ocupat per l’acordatge de l’instrument.  E sustot n’aprenèn pas a tocar la boha. Qu’èi volut perpausar aus mens eslhèves bohas fiablas. E dab lo men cosin qu’avem apitat un talhèr de fabricacion de bohas e de caramèras. Ara qu’es mei aisit de balhar cors e en mei qu’i a tanben ua demanda en dehòra de las Lanas.

 

LS – Atz progèits musicaus actualament ?

YC – Lo gran projècte de uei qu’es la parucion deu cofret DVD sus l’incrediva istòria de la Boha (cornemuse landaise) « BOHA ! au cœur des Landes ». Aqueth film que’vs perpausa de descobrir un instrument de musica patrimòni viu de las Lanas, de l’Occitània. Qu’es un instrument qui tòca au còr… en·hadanta boha landesa. Que i a tanben un beròi liberet de 36 paginas. Lo film qu’es sostitolat en occitan dens la fòrma gascona. Si ètz interessat que podetz demandar entresenhas a : en.companhia@neuf.fr. Que i a tanben un filmòt (teaser) sus youtube. Que cau picar : « boha au cœur des Landes ».

1 mai 2013

Duias cançons reulesas

Classé dans : Entre Duas Mars,Musica e cançons — Lo Sarmoneir @ 22 h 19 min

Reculhit per Octave GAUBAN (Histoire de la Réole, Lacour reimpr., 2006)

 
VAILÈIRA (Beyleyre)
Diu ! que la nuit me parei longa (x2) / Avèque aqueth vielh tan jalós (x2)
Tota la nuit que me demanda / Jana, « lan » atz vòstas amors ?
Jo ne’n èi pas ni mèi ne’n vòli / Ne ne’n èi pas d’aute que vos
Qui èra aqueth, arsèir, la Jana / Que parlèva [b] d’avèque vos ?
Aquò èra un de mos baus-fraires / Que parlèva de mos nebots !
N’i tòrnes donc pas mèi, la Jana / Ne tòrnes donc parlar damb eth
Si jamèi jo ne li atrapi / Tuarèi a d’eth, batrèi a vos
Tots los navius que son sus l’aiga / Ne son pas tots a un patron
Tots los castèths que son sus tèrra / Ne son pas tots a un senhor
Tots los anhèths de la Grand’ Landa / Ne son pas au mème pastor
Atau sui jo, mon amic Pièrre / Jo ne sui pas tota per vos !
 
CANÇON DAU TÒRT
– Ce ditz lo tòrt : maridatz-me ma maire
Car vos sètz vielha e vos ne viuratz gaire
Qui eritarà, qui eritarà, dau bien dau praube tòrt
Quand serà mòrt ?
– Ce ditz lo tòrt : lo jorn de mes nocetas
Fadrà minjar tres parelhs de poletas
Encara mèi, encara mèi, un bèth gigòt de pòrc
Ce ditz lo tòrt
– Ce ditz lo tòrt : fadrà abilhar ma mia
D’un bèth drap fin, d’una bèra daufina
Encara mèi, encara mèi, una bèra baga d’òr
Ce ditz lo tòrt
– Ce ditz lo tòrt : fau hèser una cocheta
De la longor de ma mia mestressa
Encara mèi, encara mèi, les quatre « picous » d’òr
Ce ditz lo tòrt

23 avril 2013

Vailèira (la Rèula)

Classé dans : Entre Duas Mars,Musica e cançons — Lo Sarmoneir @ 13 h 13 min

Vailèira = cançon on  i a una goja, una jornalèira.

Dens : GAUBAN Octave, Histoire de la Réole, Lacour réimpr., 2006

 
Diu ! que la nuit me parei longa (x2) / Avèque aqueth vielh tan jalós (x2)
Tota la nuit que me demanda / Jana « lan » atz vòstes amors ?
Jo ne’n èi pas ni mèi ne’n vòli / Ne ne’n èi pas d’aute que vos
Qui èra aqueth, arsèir, la Jana / Que parlèva d’abèque vos ?
Aquò èra un de mos baus-fraires / Que parlèva de mos nebots
N’i tòrnes donc pas mèi, la Jana / Ne tòrnes donc parlar damb eth
Si jamèi jo ne li atrapi / Tuarèi a d’eth, batrèi a vos
Tots los navius que son sus l’aiga / Ne son pas tots a un patron
Tots los castèths que son sus tèrra / Ne son pas tots a un senhor
Tots los anhèths de la Grand’Landa / Ne son pas au mème pastor
Atau sui jo, mon amic Pièrre / Jo ne sui pas tota per vos !

18 avril 2013

Cançons de nòça a Belin-Beliet

Classé dans : Lanas,Musica e cançons,Tradicions populàrias — Lo Sarmoneir @ 21 h 55 min

Interessanta trobalha a la Bibliotèca de Bordèu :

 

Abat Albert GAILLARD, Deux paroisses de l’ancien temps, Belin et Béliet, Office d’Edition du Livre d’Histoire réimpr., 1996

 

S’agís de cançons populàrias usitadas dens les nòças, en gascon negue… mès a còps es escrivut « la » e pas « le » !

Qüand van portar la corona

I Portem-li la corona (ter) / Portem-li bien / Era se l’a ganhada bien sajament.

II Nau gojatas nosauts èm (bis) / E la nòsta corona / Si la nòvias nes le demanda / Nosauts farrà li dònim

III La nòsta corona a nau candelons / Shaque candelon a sa lustror / Per la nòsta nòvias la bèra aunor

IV Aquiras gojatas, la bèra aunor qu’an / Les qui bien hèn pòrtan boquets / Les qui mau hèn de bèths moquets

V Les gents de la vila diurén tremblar / Diurén tremblar, diurén samsir / De véder passar la corona ací

VI Aunèstas gents, regardetz bien / De tota part, de tot estrem  / Si nòsta corona a nat mancament

VII Mès se n’i védetz, nes ic diratz / Nosauts gojatas lesi arranjaram

VIII Nòvias te pòrtam la corona / La corona la tua aunor / Que te l’as ganhada en hèns l’amor

IX Lo pair de la nòvias, vingut, vingut (au lòc de venetz o vinetz !) / Lo pair de la nòvias vingut ací / L’aunor de vòsta hilha qu’es ací

X idem demb la mair

XI Demandem au mèste de la maison / Se vòu la corona hens sa maison / Se ne le vòu pas, nes le vam tornar / A nosauts gojatas nes servirà

Apui :

I Obretz, obretz la pòrta, portets

Responsa : Qui truca ací a la pòrta, novèla ?

II Los amics de la nòvias, novèla

Responsa : Qué pòrtatz a la nòvias, novèla ?

III La corona a la nòvias, novèla

Responsa : Amassaratz-li, conservaratz-li     ) (*)

Tot aquò poirà servir a la nòvias                      ) (*)

Idèm per : solièrs, debàs, pelha, cotilhon, corset, pantalon, camisa, espós

Lo darrèir còp, au lòc de (*) :

Aquò n’es pas vrai / N’ètz daus mensongèirs / L’esposa, l’espós / Son au miei deu larèir

S’ètz de bravas gents / Nes lo haretz véder / Nosauts urós / D’aver sa coneishença

En anant a la glèisa

I Sortitz dahòra, caps ahumats / Veiratz passar de bèths caps daurats

II Sortitz dahòra de dus en dus / Veiratz passar de bèths mossurs

III Se vòlem sortir, sortiram / Un plat de mèrda vos portaram

En arribant a la glèisa

Jo vedi la glèisa e l’autar ludir / Aquí on la nòvias va díder « oui »

En sortint de la glèisa

Nòvias, remercia Mossur Curè / Mossur Curè, lo secrestan / Que t’an balhat un bon còp de man

En se botant en taula

E ! au cap de la taula i a un arrosèir / Un arrosèir qu’es bien florit / Entr’ací un an serà tot flaishit

Pendent lo repàs (e se vei, a las paraulas, que lo vin pisha !!) Aquí, òmes e fimèlas altèrnan los coblets.

I Aquiras gents, d’on son ? d’on son ? / Que ne saben pas un mòt de cançon / Pòdem ic díder, ic assegurar / Aumens per cantar, ne saben pas

II Està teishau, pantalon gris / Se n’ès pas sorcièr ès lo malin

III Està teishau, cotilhon blu / Que te l’as ganhat damb un mossur !

IV Farrà crompar lo cordon blu / Percé d’estacar los ases com tu

V Està teishau, cotilhon blanc / Que te l’as ganhat damb un paisan !

VII Sii damb un paisan o damb un mossur / Aquò ne t’i hèi pa’rren a tu !

VIII Està teishau, chac-chc, chac-chòc / Que t’as pishat hens los esclòps

IX N’ic èi pas hèit, mès qu’ic vau har / Tu damb ta lenga ic vendràs lecar !

X Està teishau grand caishalàs / Les de devath te tòcan au nas

XI Està teishau pantalon blu, / Per un horat que mòishas lo cuu

(E ‘quò’s un curè que reculhit aquò !)

Quèsta

Bonsoar Mossur (Madama/Mamisèla), l’aunor icí presenta

Estrenetz l’esposa, estrenetz-la bien

A vos Mossur (Madama/Mamisèla), que n’atz los moièns

10 avril 2013

Cançon gaire d’actualitat : « Sent-Jan deu blat » !

Classé dans : Au hiu deus jorns,Lanas,Musica e cançons — Lo Sarmoneir @ 21 h 39 min

En parlar negue :

 

Valà la Sent-Jan, la Sent-Jan d’estiu

Valà la Sent-Jan, la Sent-Jan deu blat

 

On tots los amics van a la velhada

On tots los amics van au huc benedit

 

An hèit una crotz d’èrba de la* lana

An hèit una crotz per har benedir

 

* Curiosament, escrivut « la ».

 

Tot aquò per botar una ambiença estivala ! Fau díser que pr’ací (a Bordèu), lo temps es gohat, viroliu. Mès bon, s’i acostuman ! Tè, a prepaus de Bordèu, i a pas pausa, èi vist tres ciclistas de la poliça nacionala s’arrestar en d’un huc roge (e aurén poscut passar shens accident !) A n’i pas créser !!

123
 

Luxeetvolupte |
Actuel |
Newyorkcity2012 |
Unblog.fr | Créer un blog | Annuaire | Signaler un abus | Insidelayers
| Lanouvelleperspective
| love star