LOU SARMOUNEY / LE JHACASSOUS

3 juillet 2013

Lo mèi actiu deus occitanistas bordalés deu XXe siègle

Classé dans : Bassin e Hauta Landa girondina,Literatura — Lo Sarmoneir @ 13 h 30 min

Adrian Dupin vadut a Gujan-Mestràs lo 8 abriu 1896. Meilat de brava òra a l’accion felibrenca, vit coronar, en 1927, sas permèiras òbras per l’Academia deus Jòcs Floraus, que divè, vint ans mèi tard, li decernir sas mèi bròias flors : lo socí e la vriuleta d’argent. En 1930, fondèt emb Jan Bouzet l’Almanac gascon. Escrivut comedias, com Aqueth diapble de Parpalhòta (Féret, 1930), Lo Meron d’Òr (Bordèu, 1932), etc., contes, un reculh de poèmas rustics (Bruc e Brana), mèi pèças divèrsas, que l’inspiracion es pudada a les mèmas honts : la mar, lo pinhadar, los orizons de son enfança.

Membre de la Societat deus Escrivans d’Aquitània, dont vingut tresaurèir en 1955, fondator de l’Escòla Jaufre Rudèl en 1950, mèste en Gai Saber (1955), Adrian Dupin escrivut la prefaça de Las Malinèiras, obratge d’Emilian Barreyre, dont la novèra edicion estut publicada devath les auspiças de l’Escòla Jaufre Rudèl en 1956. Son roman Pierric, pareishut en 1953 en çò d’aquith editor, es una òbra d’una granda originalitat.

Adrian Dupin, considerat com a Bordèu «lo mèi actiu e remercable representent de la reneishença deus país d’òc» (P.-L. Berthaud), morit en martz 1973.

Sivant :
J. e B. Guérin, Des hommes et des activités autour d’un demi-siècle, B.E.B., 1957.

1 mai 2013

Parabòla reulesa

Classé dans : Entre Duas Mars,Literatura — Lo Sarmoneir @ 22 h 11 min

En gascon de la Rèula. Reculhit per M. Dupin (La Réole et ses environs, Res Universis reimpr. 1991)

 

Lur dissut encore : un òme avèva (abèwe) dus gojats. Donc lo pus june dissut a son pair :

- Mon pair, balhetz (balhé)-me ce que me diu revenir de vòste bien,

E lo pair lesi hasut lo partatge de son bien. Quauques jorns après, lo pus june augent amassat tot ce qu’avèva, se’n angut dens un peís bien lunh, e i dissipèt tot son bien en excès e en libertinatge.

E après qu’augut tot fenit, i vengut una granda famina dens aqueth peís, e eth comencèt a mancar. Se’n angut donc, e s’estaquèt au service d’un daus (dos) abitants d’aqueth peís, e eth l’envièt a sa meitad’ria per i gardar los pòrcs.

E aishiu (achiu?) auré estat bien aise de ramplir son vente des tecas que los pòrcs mingèvan, e digun n’i'n balhèva.

Anfin, estent rentrat en eth-mème, dissut :

- Combien i a de vailets a l’ostau de mon pair qu’an mèi de pan que lesi’n fau ! E jo mòri ací de hame. Fau que parti e qu’ani trobar mon pair, e que li disi : « Papair, èi pecat contra lo cièl e contra vos. Ne sui pas mèi dinhe d’estar aperat vòste gojat. Tretetz (treté)-me coma un de vòstes vailets.

Partit donc, e vengut trobar son pair. Quora èra encore bien lunh, son pair l’apercebut e n’augut compassion, corrut a eth, se gitèt a son còth, e li balhèt un poton. Son gojat li dissut :

- Mon pair, èi pecat contra lo cièl e contra vos. Ne sui pas mèi dinhe d’estar aperat vòste gojat.

Alòrs lo pair dissut a sos vailets :

- Portetz (pourté) viste la pus bèra rauba, abilhetz (abilhé)-le’n, e metetz (meté)-li un anèth au dit, e daus solièrs a sos pès. E menetz (mené) tanben lo vetèth gras, e tuetz (tué)-lo ; mingem e regalem-nos. Parce que mon gojat, que vaishiu (vachiu?), èra mòrt e es ressuscitat, èra perdut e es retrobat.

E comencèren donc a hèser ribòta. Portant, son gojat l’ainat, qu’èra aus shamps, revengut, e quora fut pròishe de l’ostau, entendut los vielons e lo bruit daus que dancèvan. Aperèt donc un de sos vailets e li demandèt ce qu’aquò èra. Lo vailet li respondut :

- Aquò es que vòste frair es revengut, vòste pair a tuat lo vetèth gras, parce que l’a recobrat en bona santat.

Aquò l’augent mis en colèra, ne volèva ponh entrar ; mès son pair estent sortit, comencèt a lo pregar. Sur qué, prenent la paraula, dissut a son pair :

- Vaishiu (vachiu?) dejà tant d’annadas que vos sèrvi, e ne vos èi jamèi desaubeït en res de ce que m’avetz (abé) comandat, e portant ne m’avetz jamèi balhat un  crabòt per hèser ribòta avèque mos amics. Mès aussilèu que vòste aute gojat, qu’a minjat son bien avèque des famas perdudas, es revengut, avetz tuat per eth lo vetèth gras.

Alòrs lo  pair li dissut :

- Mon gojat, ètz totjorn avèque jo, e tot ce qu’èi es a vos. Mès falèv’ hèser ribòta  e se rejoïr, parce que vòste frair que vaishiu (vachiu?) èra mòrt e es ressuscitat ; èra perdut, e es retrobat.

3 avril 2013

Rencontra damb tres escrivans

Classé dans : ACTUALITATS,Au hiu deus jorns,Literatura — Lo Sarmoneir @ 22 h 23 min

Lo 3 d’abriu, a l’auditorium de la MDE de Bordèu 3, tres escrivans èran convidats en d’una rencontra autorn de sons libres ; las discussions èran menhadas per Guy Latry e Katy Bernard.

L’autor catalan Francesc Serés neishut en 1972 a Saidí, vilatge catalanofòne d’Aragon ; après auger estudiat las bèras arts e l’antropologia, se consacra adara a l’ensenhament e a la recèrca. Publiquèt Els ventres de la terra, L’arbre sense tronc, Una llengua de plom ; presentèva ací La force de gravité. Aqueth locutor naturau practica, coma dissut Guy Latry, « una lenga que se pausa pas la question de l’existença ».

Joan-Pèire Lacomba, poèta e fotografe, es l’autor de Lo dever del vaure, un reculh de poesia escrivut en bas-lemosin (son dialècte de mainatge) influençat per l’auvernhàs (lo dialècte que costeja adara). « L’inspiracion poetica ‘quò’s una frièsta que se dubre mès shens saber combien de temps ni mèi sus qué », resumit aqueth locutor naturau contrariat.

Eric Astié neishut en 1960 en País de Buc ; es en 1974, en Agenés on damorèva, que descobrit la nocion d’« occitan ». Avèva redigit son prumèir libre a cinc-sheis ans, suu tèma deu viatge d’un chòt d’aiga, mès atendut l’atge de vint-e-uèit ans per se botar seriosament a l’escritura. Son libre Diari d’un mes de març, autobiografic tot empenat, conta la via de cada jorn d’un june professor mutat en Normandia.

Esturen evocats l’importança de la creacion literària e de la difusion de la lenga puslèu que las biscanhas de gramaticians, lo problèma deus locutors naturaus refusant d’emplegar la lenga, o mèi encara lo sutgèit espinós de la lenga estandard.

La conclusion de Katy Bernard estut simplament un conselh : lo d’escríver dens una lenga que nos parla !

Dus poèmes en cubzagués

Classé dans : Literatura,Nòrd Gironda (riba dreta de Dordonha) — Lo Sarmoneir @ 20 h 49 min

Citats dens BARDEAU Gérard & Claude, Saint André en Cubzaguès, nóste péïs, editat devath lo patronatge de la municipalitat de St Andrés de Cuzat (Cubzac), 1980.

 

1- L’ANIMATION A SAINT-ANDRÉ un jour de foire, per Jean Vigé lo paisan dau Shamp-de-fèira

Préféri cént cop meyt ha un tórt à la feyre
On s’éstalle pértót de jolies caóses à beyre :
De magnifique flós dos mestes jardineyts
Dónt los belles madames emplissent lurs paneyts.
Los marchandes de peytch a pratique friande
E dónt la renómade chez nos aós és si grande ;
Asqueyres, Catillóne et Musquin, pey l’Aimée,
Dónt Chabrit a plein cap que cride la marée ;
E dónc debat la halle, charcuteys et boucheys
De l’exélént fricot ténte nos códineys
En bós birant de bord, aqui, dessus la place,
Bédéts mantes marchands parmi la populace,
D’oranges, de citróns, légumes et caólets,
De poules, de canards et de nègres poulets,
Et séns conta éncare aci dedéns los rues,
Champ de Feyre surtout : et déns sos abenues
Boutiques, bouticayres, marchands de tout biblot,
Cirque, panorama, jógurs, n’èrent qu’ün bloc…
Et ün quitte saóbtache émbarat én boiture
Adébe en  nous geuytant une triste figure ;
Són méste nous disèbe : Boyez cet « argousin »,
Eh vien ! dans són pays, il mange du chrétien !
Qu’il n’en mange s’il but… Mais, foi de sainte Luce,
Le diable si jamais je lui « cherche la puce ».

2 – LA MINJUSA DE RASIMS, per Jausèth ALLAIN, 1931

D’oun aribes-tu, praoube done,
Counténte coume une Madone ?
Me bela, ma foy, a prepau.
Baou-tiou préndre moun toun sébère ?
Dis-më, que bénes-tu de quére
Dëns les planques de moun casaou ?
Boudri bé que tu respoundusses
Pu léou que de frounça les usses.
Debas toun mignoun demantaou
Que coy que tu caches, couquine ?
Coy caoucouré que se debine :
Les rasïns blancs de moun casaou.
Tu bay menti, beléou, adare ;
Ca n’es pas la pëne. Toutare
T’ey bis pigoça moun Merlaou
Coume ün perot une panouye.
M’ey dit : Gueyte-la, se desbrouye
Dëns la bigne de moun casaou.
Mes rasïns dorats sount si cranes,
Pas bray que soun grosses, les granes,
N’en ant pas soubént bis ataou,
Et pasque tu sés prou friole,
Tu les eymes, petite folle,
Les béts rasïns de moun casaou.
Ta man adreyte taste, taste,
Debat les heuyes, sus chaque aste,
Per bién caousi sanque te faou
Alors tu sarres ta cuyëtte
Pen* t’en ana mïndia, soulëte,
Lou freuyt madu de moun casaou.
Pey, après tout, pusque tu gaouses
Aprécïa les bonnes caouses,
Ne groundy pas mey et m’en baou.
Mais nou. Car tiou tabé n’en boly
Des bélles grapes dount rafoly :
Anëns tous dus dëns lou casaou !

12 mars 2013

Mon país (Nicòla Lapòrta)

Classé dans : Literatura,Musica e cançons — Lo Sarmoneir @ 12 h 13 min
Dens mon país / I a lo biule e l’olom / Lo bedoc e l’aubar
Casses mastats / Castanhèirs dinc au cèu / Desplegats
E i a pins a milèirs / Dinc a la mar (x 2)

 

Quand vèn l’estiu / I a lagostas e griths / Dens los prats henejats
E la cigala / Que nos ditz quand segar / E ligar
E ausèths a milèirs / Ausís que cantan (x 2)

  

Au mes d’aost / Plantas, bèstias e gents / Escanats de sequèir
Atenden tots / Bona pluja d’auratge / Au dessèir
Eslombrics a milèirs / Prigle davant / Prigle darrèir

 

Dens mon casau / Pomas e arresims / A banastras amassats
Higas, esquilhòts / N’i a per tots los qui son / Ahamiats
E i a flors a milèirs / Sènt qu’aulorejan (x 2)

 

Quand vèn la pluja / Dens l’auguicha e lo bruc / Corri lanas e bòis
I a ahorèsts / Jaugas, sègas tanben / Hèi p’arren
E i a ceps a milèirs / Bons a cercar (x 2)

 

Quand vèn lo fred / E l’ironda e la grua / L’an dejà anonciat
Lo cèu se plenha / De corriòlas d’ausèths / Bien pressats
De palomas a milèirs / L’òmi es au pit (x 2)

 

Dens ma maison / De garralhas e pias / Burla un huc batalhèir
Quand vèn l’ivèrn / Barri lo fred dahòra / E lo vent
I a estelas a milèirs / Au cèu, la nèit (x 2)

 

Lo vint-e-quate / Per la nèit la pus longa / Vènen tots a l’ostau
Quand vèn Nadau / Pausi suus chaminaus / Lo capsaut
I a potons a milèirs / De pòts a gautas (x 2)

 

E dens mon còr / Per mon cunh de campanha / Boha un vent d’amor
Per sas beutats / Que me plenhan los ulhs / E lo cap
I a cançons a milèirs / Per mon país (x 2)

11 mars 2013

La legenda deu reiòt

Classé dans : Literatura,Tradicions populàrias — Lo Sarmoneir @ 15 h 05 min

Èra au temps on les bèstias parlèvan au Bon Diu qu’èra enqüèra pròishe de sa creacion. Fau díser que lo monde n’èra pas com anèit una perfeccion e cadun podèva hèser reclamacions.

Adara, les prauas bèstias se planhen pas. Jamèi ! E portant… n’aurén, bonas resons de se plànher. Mès fau créser qu’es partit bien lunh, lo Bon Diu, pasque se dempui lo temps avè ausit sons
planhs, mucs au solide, ne se’n veirén pas com se’n vesen ! Aquò es pas paraula d’evangile, mès sàbetz bien que lo grand comendament deu creature, après « Hèser vàser », es estat « Minjatz-vos los uns los auts ». Dens lo monde des bèstias, cadun aoupé malurosament en passar pr’aquí. E qüand los òmes, qu’an la caça dens lo sang, se’n mèilan…

Donc, en de ‘queth temps, la becada n’avot pro d’estar caçada. Tròp es tròp ! Se’n angot trobar lo creature per se plànher de son sòrt e li demandar reparacion.

  • Que’n  pensas, tu ? li dissot lo mèste de tota causa.

  • S’èri  mèi petita, benlèu me veirén pas tant, mons predatures…

  • Acordat !  ce dissot eth.

E la valà autanlèu pas pus gròssa qu’una cacòia.

Pas bèra pausa pus tard, se tornèt presentar.

  • Te  valà enqüèra ? ce dissot lo mèste deu cèu, de qué as a te  plànher ? Te vesen pas adaise, petita com ès, e te pòts  saubar facilament !

  • Òc,  aquò’s vrai, mès aqueth long bèc que me damòra per davant pèsa mèi que mon còs e m’entraina per tèrra. Hèsi pas adaise !

  • Que’n pensas, tu ? ce dissot lo Bon Diu.

  • Se pòts, balha-me un bèc que sii mèi cort…

  • Acordat !

La valà adara bien proporcionada e pro petita per se cachar deus caçaires.

Mès, estar lo pus petit deus ausèths, aquò’s defecile a víver, que los auts arrisen totjorn de tu… e aqueras petitas alas, per se’n anar cada annada… aquiu, tan lunh, a la calor… Lo bèc ? Finalament tròp cort per gahar los bosics…

Un tresième còp, la becada se’n tornèt trobar lo Senhure :

  • Vorrí estar com davant…

  • Que’n sii atau, mès tornis pas mèi. Jamèi ! Èi pas enveja de  tornar hèser la creacion, e se tot lo monde hasèva com tu !  Soi lo sol a saber perque les causas son atau, mès aupràs com  davant acceptar los enconvenients d’èster com ès.

Lo mèste deu monde qu’aima que tot viri rond, ne poscot pas hèser que lo petit ausèth qu’avè creat dispareishossi, que tot lo monde l’avè apercebut sus tèrra. I avot la becada e i avot l’ausèth arrecochic.

Los òmes que balhan noms a totas les bèstias l’avèn dejà batijat « lo reiòt ».

Anèit, per la majoritat de nosauts, am pas vist com se semblan aqueths dus ausèths e, se l’am vist, am pas hèit lo raproishament. Mès los cans, que sènten tant de causas, saben bien qu’i a quauquarren de pas clar aquí devath, lo Bon Diu me perdoni, quaucom de pas catolique.

Mèrcan l’arrèst qüand tomban sus la pista deu reiòt com davant la becada. Au jorn d’anèit, aqueth petit ausèth a enqüèra la color de la becada, l’audor de la becada, la coa de la becada. Es
pr’aquò que, dempui bèra pausa, les gents de pr’aqu
í que comprenen sons cans, apèran lo reiòt « lo rèste de la becada ».

Benlèu ic crésetz pas – n’i a que cresen pas en d’arren – portant, autorn de Totsants, qüand arriban los purmèirs freds, vos asseguri qu’arriban deu Nòrd l’un darrèir l’aut. Qüand vésetz arribar los reiòts, les becadas son pas lunh darrèir.

Me diratz, perqué lo reiòt arriba lo purmèir ? Es egau era, la vedèta, la becada tant attenduda ! Eth, hèi pas sonque que daurir lo camin… a la rèina deus bòis.

La Lébrote (La Lebròta)

8 mars 2013

La Cigala e lo Formic (en ariejoés)

Classé dans : Literatura — Lo Sarmoneir @ 11 h 45 min
La Cigala tot l’estiu
N’aviá fach que cantar,
Préner sos aises e flanar,
Sans pensar a sa provesion.
Pas una mosca, pas un vèrm
A la venguda de l’ivèrn.
Lo Formic se’n va trobar,
Per véser s’i voliá prestar
Qualque gròn o de farina,
Per se parar de la famina. -
Al mes d’aost bò vos rendrèi,
Sans mancar, ne siátz sigura,
E se’u cal, dobla mesura.
Prestarèi o donarèi,
I respon lo Formic ;
Car vòli pas que siágue dic
Qu’avètz perit de misèra -
Mès digatz-me, ma shèra,
Que fasiátz al temps caut ? -
Cantavi. – Ah ! cantavi !
E ieu trabalhavi,
N’aviá pas de repaus :
Calhiá far coma ieu, cossí trabalhar pas ?
Tenètz, aquí avètz çò que me demandatz ;
Bò vos doni ; mes aprenètz en mème temps
Que per passar l’ivèrn cal trabalhar al bèl temps.

25 février 2013

Un poèma de Jansemin

Classé dans : Literatura,Òlt e Garona,Òlt e Garona — Lo Sarmoneir @ 21 h 03 min

De l’ivèrn tan lèd, que la velhada es bèla !
Dins una cramba èrem qu’ranta setuts ;
Penjat al bot d’un tròç de carumèla,
Un vièlh carèlh nos prestava sa lutz.
A vint conolhs, vint gròs fusèls broncuts
Fasián de fièl gròs coma de ficèla !
Un long silença alavetz se fasiá ;
E debanant lo pesin que nosàvem
Nosauts setuts sul soquet, escotàvem
Los contes vièlhs qu’una vièlha disiá ;
Ò ! que sentiái de plasers e de penas
Quand disiá l’Ògra e lo pichon Pocet ;
Mès quand pintrava, al brut de cent cadenas,
Cent revenants dins un vièlh ostalet ;
Quand nos disiá lo Sorcièr, Barba-Bluia,
Lo Lot-caron qu’hurlava dins la ruia,
Mièi mòrt de pòur, gausavi plus polsar ;
E quand sortiái, que mèjanèit sonava,
Sorcièrs e lot-carons, a çò que me semblava,
Èran totjorn darrèr prèstes a m’acorsar.

24 février 2013

Arcuelhença a Mos de Lamirand

Classé dans : Biarn,Istòria,Literatura,Politica — Lo Sarmoneir @ 12 h 47 min

Canonge Pascal BADIÒLA, mai 1941. Discors d’arculh a M. Lamirand, menistre de la Junessa deu gobernament de Pétain.  « La Republica avèva tròp cercat a destruíser las lengas de França autas que non pas lo francés. ‘Quò’s aquò qu’explica qu’i aujut felibres, e non deus mendres, que cerquèren l’apoi de la dreta, roialista e maurrassiana. Entau, quòra lo mareishau Pétain prengut lo poder, saludèren demb entosiasme son avenament. Lo mareishau avèva hèit promessas. Lo menistre de l’instruccion publica n’èra donc pas Georges Ripert, frair deu celèbre felibre provençau ? Elàs ! Pétain tingut briga sas promessas. Apui n’èra pas estar maranhan de s’apoiar sus un gobernament que viren bienlèu qu’èra reduïsut a l’impuishença , e que comprenèvan que totas sas decisions podèvan sonqu’auger un caractère provisòri ? Fau díser tanben que lo « petainisme » de certèns felibres tenèva tanben a lur engatjament politic personau d’un bòrn, a simpatias de combatents de 14-18 per lo « vencur de Verdun » d’un aut bòrn. »

Mossur lo Ministre,

Grand mercés de la visita agradiva qui hètz a la nòbla pròvinça de Biarn, ua de las mei bèras de França.

Ací autorn de vos, qu’ei lo mei beròi flòc de flors de la nosta tèrra, la joenessa biarnesa qui’vs hè arcuelh d’aunor.

Qu’ei sustot per’mor d’era qui vienetz.

Qu’avetz lo perpic de véder quin se compòrta entà l’encaminar hens la via deu tribalh, de la valentia e deus devers de la vita. Sabiatz que nosta volentat e la vòsta caminan a ua.

Tanben qu’avem espudit la posoeria qu’aqueths pòliticiens afronturs qui n’an pas sabut guardar la hortalessa deu peís, ni horgar las engibanas de guèrra, ni guinhar per dessús las termièras deu lhevant. Per aqueths enganaires, la França qu’ei devienguda ua prauba causa, sutgèt de pietat davant l’univèrs. Per aqueths, qu’avem a patir ua tarribla esprava. Mes Diu ne’ns a pas desbrombats. Autescòps la Patria qu’esté autant abladada e herida : qu’avom lo miracle de Jana d’Arc. Uei tà suportar noste malur, la Providença bona que’ns envia lo marescau PETAIN. N’èra pas briga copable de la nosta des.hèsta, aqueth gloriós soldat : Au crit d’ajuda de la Patria escanada, que s’ei quilhat, atrevit e fièr com aus dias de Verdun. Digatz-l’i, si vos platz, a noste capdau sauvador, nosta reconeishença, e noste amor fidèu ; digatz-l’i que la joenessa deu Biarn ei tota atroperada darrèr d’eth, autorn deu drapèu. La França non pòt perir.

Presents, los pè-terrós de la paisaneria qui demoran fidèus au casalar. Nòble paisanís !…

Presents, los obrèrs de tot escantilh qui tiran la rishessa de la madèra natra.

Presents, los estudiants valents qui afèitan l’esperit, e aborreishen dinc a l’estrangèr los arrais de la claror francesa.

En noste còr boreish l’arseish deu vin de Jurançon. Que haram nosta valentia coraluda com los cassos de Biarn, nostes braç autant endurcits que los pics de la montanha ; que volem caminar los uelhs de cap a las estelas, clarejants de la lustror deu cèu, e portar lo front mei haut que lo capèth deu pic d’Aussau, qui’ns guinha deu som de la termièra d’Espanha.

Atau equipats, òc-ben de segur, que vam rebastir la maison FRANÇA, e qüand sia aplomada de dret, enclaveram, sus la mei hauda pèira  deu lindau, lo fièr devís de noste viscomte Gaston Febús : « Tòca-i si gausas ! »

Sivant M. Grosclaude, La Gascogne, Témoignages sur 2000 ans d’histoire, Per Noste, Ortés, 2006 reed.

22 février 2013

Lous parans

Classé dans : Literatura — Lo Sarmoneir @ 22 h 11 min

Clunquats désus lurs xanquos,
Toutjoun taou aouts mountats
Que toquent las balanquos
Das pus grans pignadas !
Fusiou en bandouleyre,
Rouillat dempuy céns ans,
E biello carnaseyro,
Ah ! baqui lous parans !!…

Bestits en praoube buro
E coyats en Basqués,
Pourtan la chebeluro
Couma las gens couquets ;
Chén sé bailla dé pèno,
Quan soun guardos aous champs,
Tricouta couma un hemno.
Ah ! baqui lous parans !…

Estala lurs coudinos
Aou mèy de las fourêts,
Minja lard et chardinos
Chèn sé plagno de rès ;
Acheytats sur la brano
De lurs agnelets blancs,
Toundo la broyo lano,
Ah ! baqui lous parans !…

Quan lou bèn de nort piquo,
Sé mète bûcheyroun ;
Lou sèy minja la miquo
En fédèn lou carboun ;
Beyro coula sa bio
Sèns reybos aflijans ;
N’ayma qu’une chério,
Ah ! baqui lous parans !…

Jean LACOU

1234567
 

Luxeetvolupte |
Actuel |
Newyorkcity2012 |
Unblog.fr | Créer un blog | Annuaire | Signaler un abus | Insidelayers
| Lanouvelleperspective
| love star