LOU SARMOUNEY / LE JHACASSOUS

19 mars 2018

Landirans : illustracion flagranta de l’occitan desterritorialisat

Classé dans : Gravas,Lanas,Lingüistica,OPINION — Lo Sarmoneir @ 21 h 44 min

Anuit, sui tombat sus aquò, en preambule a la monografia – per alhors interessenta, sonque l’estudi toponimic qu’es prampó aproximatiu – consacrada a Landirans. Que lo diable m’escapiti se lo gardolèir que ne’n es l’autor sap parlar gascon o occitan !!! Se vei deu prumèir còp qu’angut quèrre tau mòt sus Panoccitan, tau mòt sus un diccionari gascon, etc. Disi a tengut que l’occitan desterritorialisat sèrv pas a res : amics occitanistas, ne’n am achí la pròva ! Mès qué lesi auré costat d’anar damandar aus vielhs de Bruc e Brana (a Guilhòs, borg vesin de Landirans) ; son originaris deu vesiat o au mens d’entà Sòre e Sent Sefrian !

Volèvi pas mèi publicar arrés atau, mès l’afar es tròp gròs, apui Landirans es a costat de shas jo, dens lo Cernés qu’es lo país de mos aujons.

A) Lo tèxte recopiat exactament :

 

Legidor “mon amic”

 

Es dens lo langatge de los(1) nòstres aujòls qu’am lo plaser de parar(2) aqueste obratge, que conte la via de lo(1) nòstre vilatge e de sos estatjants, au long de los(1) sègles escolats.

Dab l’ajuda de mantuns Landiranès e los documents trobats dens nòstras familhas completats per la consultason(3) de las arquivas parroquialas e deus estrachs de las cedas(4) de l’estat civil de la nòstra comuna, confortats per los estrachs e las arquivas deu diocès e deu despartament.

Aqueste libre a poscut véser lo jorn apuèi(5) un temps pro long. Se comporta deus desbrembs desvolontaris voletz(6) plan nos desencusar.

Las divèrsas retrachas qu’acompanhan los tèstes vos perméteran d’imaginar la via d’autes cops dens ua França rurala nonletrada, alonhada de las classas privilegiadas.

Las legendas en quauque cops desnaturat la vertadièra istoria de nòstres ancessors. Qu’oram(4) qu’aqueste obratge troba(7) un bon acuèlh au prèp de nòstres compatriots ancians navèths de nostra comuna e deus environs véser(8) encafa mei luènh.

B) Comentaris selectius

(1) Tot occitanofòne sap que de + lo(s) se contràctan.

(2) Sui solide qu’escrivúren ‘présenter’  e que causíren aqueth mòt dens los resultats de la recèrca. Mès parar s’emplega dens lo sens concret (parar lo quiu, los braç, un libre = mochar lo quiu, alongar/ténder los braç, balhar/mochar un libre demb la man).

(3) Panoccitanisme…

(4) ??????

(5) Sabi pas se pòt s’utilisar coma prepausicion.

(6) Voletz/vòletz/volètz es ‘vous voulez’ ; fau utilisar lo subjonctiu ! (‘veuillez’) Donc : volgatz, se vòlen escríver en lengadocian estandard.

(7) Subjonctiu : tròbe.

(8) Raaaaaaa en francés ‘voire’ es pas ‘voir’… I a pas nat occitanofòne que dirà véser per ‘voire’ !!!! A pas res a… véser !

C) Prepausicion de tèxte en gascon locau

Lector mon amic

Aquò’s dens lo lengatge de nòstes davancièrs/aujons qu’am lo plaser de presentar aqueste obratge, que conta la via de nòste vilatge e de sos abitants, capvath los siègles passats.

Damb l’ajuda de mantun Landiranés e deus documents trobats dens nòstas familhas completats per la consultacion de les arshivas parropialas (deus arquius parropiaus) e deus extrèits deus registres d’estat civiu de la comuna, confortats per les arshivas (los arquius) deu diocèse (diocèsi) e deu departament.

Aqueste libre a poscut espelir après un temps pro long. S’i acàben quauques oblits, vúlhitz no’n excusar.

Los diferents extrèits(?) qu’acompànhan los tèxtes vos permetràn d’imaginar la via d’autes còps dens una França rurala illetrada, alunhada de les classas privilegiadas.

Les legendas an quauque còp desnaturat la vraia istòria de nòstes davancièrs. Espèram qu’aqueste obratge trobarà un bon aculh auprès de nòstes compatriòtas vielhs e navèths/novèths de nòsta comuna e deu vesiat, amèi enqüèra pus lunh.

-

Lettou moun amic

Acos dén lou lengatye dé nostes daouanciès/aoujouns qu’am lou plasé dé présénta aquest’oubratye, qué counte la biye dé noste bilatye é dé sous abitans, cabat lous siègles passats.

Dam l’ajude dé mantun Landiranés é dous doucuméns troubats dén nostes familles coumplétats per la counsultacioun dé lés archioues parroupiales (dous arquious parroupiaous) é dous estrèyts dous régistres d’estat cibiou dé la coumune, counfourtats per lés archioues (lous arquious) dou dioucèse (dioucèsi) é dou départemén.

Aqueste libre a pouscut espéli après un tém prou loung. S’i acaben caouques oublits, büillits noun escusa.

Lous diféréns estrèyts(?) qu’acoumpagnen lous tèxtes bous permétran d’imagina la biye d’aoutes cops déns une France rurale illétrade, alugnade dé lés classes pribilégiades.

Lés légéndes an caouque cop desnaturat la braye istòri dé nostes daouanciès. Espèreum qu’aquest’oubratye troubera um boun acuil aouprès dé nostes coumpatriotes biéils é naouèts/nouèts dé noste coumune é dou bésiat, amèy éncouère pu lugn.

10 décembre 2017

ADISHATZ A L’OCCITANISME

Classé dans : ACTUALITATS,Au hiu deus jorns,OPINION — Lo Sarmoneir @ 22 h 00 min

Lo problèma, demb l’occitanisme, es qu’aquera ideologia a per cibla una fraccion tota petita de la populacion. Solide, son objectiu, coma per tot corrent ideologic, es de tocar tot lo monde, mès vòli parlar de les gents que rejunheràn l’occitanisme d’eths-medís. S’agirà de tots los occitanofònes, ce me diratz ? Briga ! Fau exclúser tots los que sàben pas lugir la grafia alibertina, tant vau díser un brave punherat de locutors naturaus. Estimi donc que l’occitanisme tòca pas mèi de 5 % de la populacion. Me diratz belèu qu’i a bèth-arremat d’occitanistas potenciaus ; solide, mès aquò’s pas en vesent aqueths satres hilhs-de-garça de panèus digrafics que vingràn occitanistas. Aqueths panèus -sovent inutiles o, pire, trompurs; ne’n èi dejà parlat- son achí per satisfèser un punherat d’iniciats e son una despensa inutila per la collectivitat tant qu’aquera grafia es pas compresa per la majoritat de la populacion. E per aquò fau que la populacion ne’n tròbi l’utilitat. E aquò m’estonaré !

 

 

Adara, vodrí parlar d’un segond sutgèit : l’ensenhament de l’occitan, qu’es un sutgèit d’actualitat en Aquitània.

 

Pensi que l’ensenhament de l’occitan sèrv pas a res – o au mens, sèrv pas a res de se clinar sus aquera question. En efèit, am los tres cas que seguíssen :

 

  • La transmission familiala foncciona e la lenga transmesa es locala e/o geograficament coërenta. L’aprentissatge a l’escòla d’un occitan sovent hòra-sòu, per de regents vinguts d’ací o aquí demb un nivèu gramaticau que pòt èster excellent o narriós e demb una lenga pas forçadament ancrada territorialament, aquò risca : 1° de contribuïr ad alargir lo famós varat entre locutors natius e neò-locutors ; 2° de fragilisar la transmission naturala dejà pro fragila en balhant duas referéncias desparièiras aus mainatges.
  • La transmission familiala foncciona mès la lenga es tornada bastir a la tastalabasta demb una variabilitat personala e/o fòrtament influençada per un estandard pus o mens arbitrari. La lenga a pauc de chanças de se milhorar (se los mainatges an banhat a tengut dens una lenga aproximativa) e la dobla influéncia pòt èster una quita sorça de ‘braçatge aleatòri’ deus mòts e de les fòrmas conjugadas corrèctas e incorrèctas au barrei.
  • La transmission familiala es inexistenta (ensenhament academic, cors per adultes, autò-aprentissatge). Nos retròbam demb una lenga que se transmet pas mèi naturalament, pas una lenga mòrta mès pulèu una lenga artificiala en quauqua sòrta. Lavetz l’enjòc a pas besonh d’èster considerat coma fòrt, serà lo medís que per lo latin, tant vau díser qu’es interessent ad estudiar per la coneishença, per escambiar demb iniciats, mès se restaca pulèu au passat…

 

En realitat, cumúlam les tres situacions demb un percentatge variable sivant les regions (p. ex. 1èir cas en montanha, 2d e 3e cas en Bordalés e dens les Lanas, …) Malurosament, cumúlam tabé los inconvenients deus tres cas. Lavetz, perqué se desmonicar per l’ensenhament de les lengas regionalas en perilh ? (parli pas deu còrse o deu basque, mès de les lengas d’oïl, d’òc e de l’arpitan)

 

N’i’n a que me serviràn coma arguments :

 

  • Que l’occitan es una lenga coma una auta, a lo dret d’èster ensenhada. Ò-bé de vrai, d’un punt de vista lingüistic, intrinsècament, totas les lengas se vàlen. Mès vésem bé que, socialament, les situacions, end un moment donat, son redde desparièiras. Una lenga que se transfòrma ta viste shens seguir una evolucion natorala quòra damòran encara locutors natius silenciós mès soent cooperatius, es qu’aquò ne’n vau la pena d’èster sostengut ?
  • Que l’ensenhament es tant important coma la transmission familiala. Belèu, mès combien d’argent public es despensat per prodigar un ensenhament de qualitat variabla ad un punherat de personas ?

 

Tot aquò per hèser plaser a quauques militants soent desconectats de la realitat de terrenh. Per acorrar mos dísers : lo panèu MARMANDE – MARMANDA dont se vànten los occitanistas. Un locutor naturau de l’Agenés de ma coneishença, que parla occitan demb locutors naturaus e tabé demb occitanistas, me dishut que comprenèva pas aqueth panèu. E ò, 99 % de les gents – tots los que los occitanistas vodrén véser se júnher ad eths – van pensar que [maʁ’mãndə] es la fòrma francesa e [maʁmãn’da] la fòrma occitana, quòra en realitat [maʁ’mãndə] es la fòrma occitana (vinguda tabé la fòrma francesa per la fòrça de les causas) e [maʁmãn’da] existís pas. Sol 1 % de la populacion, belèu, vai lugir coma fau aqueth panèu destinat aus 99 % que damòran, que lesi serà de tota faiçon inutile, vist que la prononciacion càmbia pas.

 

Vo’n dóbtatz, vau pas m’hèser de novèths amics dens lo mitan occitanista demb tot aquò. Bon, urosament que ‘quò’s un micrò-mitan, senó me serí probable gardat d’escríver aquò, e d’alhors ma pròsa seré pas mèi estada justificada ! Mès escrivi aquò dens un processús de sortida de l’occitanisme. S’agís per jo d’arrestar de participar ad activitats militantas en rason de ma tròp granda divergéncia (que vai crescendo) demb la doctrina occitanista : arrestar tota adesion a l’IEO, pas mèi trabalhar per l’occitanisme, ni participar a l’organisacion de festivitats occitanistas militantas (sonque la mèssa occitana de Sent Fèrme, qu’es mèi dens l’esprit d’una hèsta tradicionala). S’agís tabé e sustot d’arrestar de préner part a polemicas de quauque bòrd qu’èsti (occitanista  o gasconista), sonqu’excepcionalament quòra quauqu’un me mencionaré sus Internèt. Per contra, contunharèi de lugir, parlar e escríver en occitan, de gueitar Jornalet cada jorn, OcTele a pics e a pelats,  de participar a Gasconha.com, d’alimentar lo blòg e la paja Facebook deu Sarmouney. Contunharèi de cantar en occitan, de jogar e d’escotar musicas occitanas. Contunharèi de hèser recèrcas lingüisticas, de questionar e d’enregistrar los locutors naturaus quòra s’i escai, d’escríver lexics, estudis toponimics… Mès tot aquò serà sonque dens un objectiu de coneishença pura, per lo plaser, per escambiar demb una detzena d’iniciats que partàtjan ma vision de les causas.

 

Per evitar de me darrigar los pèus en vesent lo panèu MARMANDE – MARMANDA, estimi mèi préner distància en me disent que sui lunh de tot aquò e qu’èi d’autes copa-caps…

 

Cerquèri en me crusant lo cervèth coma explicar ma presa de distància demb l’occitanisme, e finalament èi trobat aquò.

 

 

Soeti donc bona chança aus que contúnhan dens l’occitanisme,

 

Contunharèi de parlar demb plaser demb eths en occitan mès pas de l’occitan, de faiçon naturala, percé qu’una lenga viu taplan gràcia a sos locutors quaus qu’èstin,

 

E n’escriurèi pas mèi sus aqueth sutgèit brocut generator de garinhadas shens fin !

 

BON DESSER, BON NADAU, BONAS HÈSTAS !

 

Verdelais, lo 10 de decembre 2017

8 octobre 2017

Restablissem les fòrmas gasconas (cò-)dominantas !

Classé dans : Lingüistica,OPINION — Lo Sarmoneir @ 12 h 29 min

Lo comentari de Jig sus mon article de gèir m’a balhat l’irèia de ‘questas cartòtas basadas sus l’ALG (e pas sus lo latin, lo catalan, les lengas romanicas o l’ensemble occitan).

 

Restablissem :

- càntam, càntatz a costat de cantam, cantatz a l’indicatiu present

- cantèva a costat de cantava a l’indicatiu imperfèit

- cantarèi prononciat  »cantërèy » o  »cantérèy » e pas  »cantarèy »

- cantam !, cantatz ! pulèu que cantem !, cantetz ! a l’imperfèit

 

Compo CANTAR

6 octobre 2017

 »Càntam, càntatz » serén vergonhós ?

Classé dans : Lingüistica,OPINION — Lo Sarmoneir @ 22 h 27 min

Èi vist per cas sus lo petit libre de conjugasons de Per Nòste quauquarrés que m’a trucat :

Preténden hèser dialectologia en se basant sus obratges locaus, mès preténden que Bellòc mèi Arnaudin, qu’èran taplan autors utilisant la lenga de son vesiat,  escríven cantam, cantatz.

Aquò’s una falsificacion ! Perqué s’encoéntan pas sonque deu biarnés ? Atau se’n angrén pas escríver atau de pègarias !

Dens d’autes cas, seré pas estat grave. Mès achí, s’agís de la negacion de fòrmas que capèran clarament 50 % deu territòri gasconofòne (coma ec mòchan les cartas de l’ALG), que son tipicament gasconas, e qu’amèi d’aquò son francament centralas ; tant vau díser que, Per Noste s’estussi pas trobat en Biarn, aurén poscut vèner les fòrmas normativas.

Au lòc d’aquò, Per Noste a espandut capvath la Gasconha empenadas aqueras fòrmas geograficament non-centralas (mès panoccitanas !), que son pas briga legitimas en Vasadés, Lana-Grand, Buish e Bòrn, Cairan, Marsan, etc., a un tau punt qu’adara los quites defensurs deu gascon septentrionau conéishen pas que cantam, cantatz. Tot de bèth gran se càntam, càntatz son pas considerats coma fautius !

Ací-devath, atz la carta qu’ilustra çò qu’assolidi (en violet son les prononciacions) :

CÀNTAM ~ CANTAM

3 mai 2017

Prononciacion deu lengadocian : confrontacion de l’ideologia a l’ALF

Classé dans : Alhurs,geografia,Lingüistica,OPINION — Lo Sarmoneir @ 15 h 37 min

Per justificar la grafia alibertina au lòc de l’adaptar a la realitat, los ideològues occitanistas pretenden de causas que pòden se damandar ont les son anadas cúlher.

LA PRONONCIACION DEU J EN LENGADOCIAN

Domèrgue Sumien cossidèra que la prononciacion [ʒ] deu j es  »localizada » e [dʒ] es en  »occitan estandard generau ». E jo, en partent de l’ALF, èi la carta aquí junta, que nòs mòcha clarament que la prononciacion [dʒ] es absoludament minoritària en lengadocian ; a díser lo vrai aquò’s avant tot una prononciacion provençala, mediterranèia se vòletz.

En realitat, aparei que lo lengadocian es partatjat en

- [ʒ] entà Tolosa, Fois e Carcassona e dens l’èst deu Roèrgue ;

- [ts] en Naut-Agenés, Carcin, oèst deu Roèrgue, Albigés e Orlhagués ;

- [ts/dz/z] en Brageiragués e Sarladés ;

- [tʃ] en Montpelhierenc ;

- [dʒ] (en jaune) entà Besièrs, Narbona, dens lo Gavaudan e l’Aubrac.

Curiosament, pr’un còp, ni Carcassona ni Tolosa sèrven de referéncia, mès pulèu la Provença ! Sui pas segur, taplan, que s’expliqui per l’origina provençala de Domèrgue Sumien, mès belèu per de rasons de fonetica istorica (?) o de catalanisme. Lo [ʒ], eth, sembla espudit a causa de sa gasconitat…

PRON. DU J

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

LA PRONONCIACION DE SABLE

Me pensi que la prononciacion ['sable] es la nòrma en lengadocian. Pertant, vésem sus la carta ací-devath que la prononciacion ['saple] es ultramajoritària en lengadocian, amèi defenís quasiment lo dialècte lengadocian, manca quauquas zònas perifericas (en ròse) coma lo Brageiragués-Sarladés, la region de Montpelhièr… Vésem tabé que [‘saplə] se disèva entà Bordèu, çò que se retròba a pics e a pelats capvath les òbras de Verdièr, Blanc, etc., per d’autes mots coma  »diaple » o  »tarriple ». Enfin, en vath de Garona entre Bordèu e Agen, existen de doblons coma  »puble/puple » e  »pible/piple » a costat de  »diable » o  »tarrible ».

SAPLE1

 

 

 

 

 

 

UÈLH, LUÈNH, NUÈCH, FUÒC

Sui atucat de véser que Domèrgue Sumien cossidèra [ɥɛl], [lɥɛn], [nɥɛtʃ], [fɥɔk], coma de fòrmas estandard en lengadocian. Tabé la Mal Coiffée (per exemple, mès pensi qu’es generalisat dens l’ensenhament) ditz [nɥɛjt] dens ses cançons. Descrivi la realtat deu XXe siègle per les cartas que seguissen ; en roge,les zònas ont les prononciacions pretendudament estandard son atestadas :

UELH NUEIT LUENH FUEC

 

 

 

E aquí, les fòrmas atestadas (es possible que per error  i augi integrat un bocin de dialècte provençau) :

UELH NUEIT LUENH FUEC_reel

 

En alibertin, balharé aquò :

UELH NUEIT LUENH FUEC_alib

Conclusion : les fòrmas estandard (se vòlem a tot prètz normalisar lo lengadocian maugrat sa granda diversitat dialectala e culturala*) diurén èster :

non pas  [ɥɛl], [lɥɛn], [nɥɛtʃ], [fɥɔk],

mès [ɛl], [nɛjt], [fjɔk] ; e, pus malaisidament, belèu [lɛn/lɛŋk]. Coma auratz comprés, son de fòrmas pus evoluadas e sustot pus eufonicas. Fau bien  véser que critiqui pas briga l’usatge de les grafias englobantas UÈLH, LUÈNH, NUÈCH/NUÈIT, FUÒC, mès lo fèit de preconisar coma estandard de prononciacions arcaïcas o ultralocalisadas tot en treitant de localisadas les que son pus espandudas !!

 

* e bé ò… Agen, Seta e Orlhac son dens tres univèrs diferents… pòden pas hèser pus desparièir !

13 novembre 2016

Sonet deu 13/11

Classé dans : ACTUALITATS,Literatura,OPINION — Lo Sarmoneir @ 15 h 03 min

Coma som lo 13 de novembre, qué de milhor qu’un petit poèma a mòda de  commemoracion ?

 

Jo, saunegi d’un monde ont totas les grumilhas
Guitzaràn per la jòia, briga per la tristessa.
Shens mèi de violéncia, cant’ràn devath les trilhas
Serà un polit jorn, lugrej’rà l’alegressa !
 
Los praubes auràn sòs e los corrauds ostaus,
Cadun aurà trabalh, digun s’rà escarnit,
Digun n’aurà pas mèi talent, set o mèi frid,
Los apenats van ríser, van garir los malauds !
 
Perqué tuvar, blaçar, perqué hèser la guèrra ?
Perqué escagassar çò que viu sus la tèrra ?
Perqué tot deishibrar, donc, au lòc de parar
 
Una man bienvolenta, una man amistosa ?
L’umanitat es un teishut a tornar cóser,
Un linçòu que nos fau pauc a pauc pedaçar.

27 février 2016

A prepaus d’un article sus l’òc… e los Basques !

Classé dans : ACTUALITATS,Au hiu deus jorns,OPINION — Lo Sarmoneir @ 12 h 59 min

Dens Le Républicain es pareishut un article sus la 300a emission Adishatz de l’infatigable Alan Pèire. Mès fau díser que l’article me sembla escrivut un pauc a la pilha-peròc, demb bien d’aproximacions de hons.

‘L’occitan [...] surtout utilisée dans le sud de la France au Moyen-âge’ : lo correspondent locau sembla pas saber que la lenga d’òc èra encara la lenga costumèira i a una cincantena d’annadas.

‘L’occitan est une langue littéaire, administrative et juridique’ : cresi pas qu’augi utilisat un present de narracion mès que boira totas les epòcas. Lenga literària a tengut, l’occitan arrestèt d’èster una lenga administrativa e juridica (en duhòra deu vath d’Aran) i a bien longtemps.

‘Celle-ci, refusant la standardisation’ : n’en coneishi que cargarén lo borit en lugissent aquò ! ‘Le français et l’espagnol, moins tolérants et plus universels’ : desempui quand i a de lengas tolerantas o pas ?

E achí lo flòc :

‘La langue basque qui veut rester l’exclusivité des seuls Basques et qui rechigne à s’ouvrir vers l’extérieur’ : los peus se me quilhan sus lo cap ! Au mens, los Basques, eths, arriban a manténer lur identitat e son pas una region ensorelhada ont los cossuts de París se van passar la retrèita dens una villà aus murs ròse viu bastida au detriment d’una tèrra agricòla.

23 avril 2015

Manuel Valls e la religion

Classé dans : ACTUALITATS,Alhurs,Au hiu deus jorns,OPINION,Politica — Lo Sarmoneir @ 12 h 58 min

« Vouloir s’en prendre à une église, c’est s’en prendre à un symbole de la France », vachí les paraulas de Manuel Valls que vèni de lugir dens l’Est Républicain. Aqueras paraulas m’an acipat. Tè, n’en sui quasi damorat museishuc. Non, una glèisa n’es pas un  simbòle de la França, ni mèi d’Occitània ni de nat pòple ni de nat estat.  ‘Quò’s un simbòle dau catolicisme. Manuel Valls vodré insinuar que lo catolicisme es coma una religion d’estat en França ? Que lo catolicisme es la sola religion que pausi pas de problèmas ? Mès bondiu, arrestatz donc de balhar a la religion aquera importança ! S’agís – enfin, diuré s’agir – de cresenças e practicas personalas. Es que l’espiritisme, la sorcelaria, l’astrologia, brèf tot çò que concèrna les causas non-concretas, n’en hèsen un afar de politica ? De v’rai, M. Valls, vos haré pas esclapotar de ríser – o vos esmalir benlèu – se los astrològues e mediums s’assemblèvan en haut lòc demb de politicians o se lurs biscanhas  avièvan una guèrra ? Diu vivant !!!

 

13 octobre 2014

Molière es vingut occitan !

Classé dans : Alhurs,Istòria,OPINION — Lo Sarmoneir @ 9 h 37 min
moliere
Album : moliere

1 image
Voir l'album

 

Vésem dens ‘queth article coma, daus-uns-còps, los occitanistas pòden estar ridicules shens s’en avisar (… enfin, suspausi que s’en avisan pas).

Molière èra parisièn… e la causa que jutjan essenciala per l’article Wikipèdia, es díser que joguèt en Occitània. E ben òc, los actors hèsen de viradas !

E per çò de la competéncia occitanofòna de Molière, fau pas exagerar tanpauc ; ren nos ditz qu’eth sabèva lo parlar, egau. Pensi simplament que damandèt a un letrat lengadocian de redijar les replicas en òc.

10 septembre 2014

La Fe es sonqu’Amor – còp de gula

Classé dans : Au hiu deus jorns,OPINION — Lo Sarmoneir @ 21 h 14 min

En entrant dens una glèisa de Nancy, èi trobat una pregària — o puslèu una sòrta de tracte catolic tradicionalista — que m’a geinat.  Son titre es « prière dérangeante » e vau vos la traduíser apui vos la comentar :

« Benlèu qu’aimaretz lugir aquesta pregària hèita au Kansàs a la dubertura de la session dau senat. Sembla qu’aquesta pregària destorba encara certènas personas. Quòra lo pastor Joe Wright estut damandat per díser la pregària de dubertura de la session au senat dau Kansàs, tot lo monde s’atendèva end’una pregària ordinària, mès vachiu çò qu’entenduren.

Senhor, vènem cap a tu anuit per te damandar perdon e per te damandar de nos guidar. Sàbem que ta paraula nos ditz : « Malur aus qu’apèren ben çò qu’es mau » e ‘quò’s exactament çò qu’am hèit.

Am perdut nòste equilibre espirituau [ dau XVIIIe siègle ] e am shambertat nòstas valors [ idèm ].

Am expleitat lo praube e apèram aquò « loteria », [ Sui bien d’acòrd. ]

Am recompensat la paressa e am aperat aquò « l’aduja sociala », [  Se jo, que sui briga canhós, beneficièvi pas de l’aduja sociala, ‘quò’s a díser l’aduja au lotjament e les borsas sus critères sociaus, au lòc de me destinar ad estar ingenior o cercaire, serí adara un praube caitivèir sonque bon a horgalhar dens lo borrièr. Auta causa, me sembla que la Glèisa a per vocacion d’adujar socialament, pas vrai ??? ]

Am tuat nòstes mainatges pas encara neishuts e am aperats aquò « libra causida », [ Se son pas encara neishuts, son pas encara legalament daus èstes vivents mès son una partida dau còs de la mair ! Òr, cadun a lo dret de se des·hèser d’un tròç de sa persona ! Apui, fau benlèu gardar lo resultat d’un viòl ? Imaginatz una goiata que vèn d’auger brilhantament lo bac demb mencion TB e que prevei d’hèser d’estudis de medecina o auts hauts estudis ; mès son pair o son toton es alcoholic e la viòla ; vachiu donc sa via, sa carrèira, que s’arrèstan còp sec. Esque diu hèser nèisher aqueth nanòt qu’es tanben son miei-frair ? Un nanòt que, benlèu, baterà a son torn, que serà pas aimat, que vingrà benlèu un mangane e qu’acabarà per se suïcidar en preison ? Sufiré pas simplament a la prauba victima de goiata d’ahortar e de tornar préner sos estudis ? D’escotar sa consciéncia en imaginant les consequéncias dau dishar-hèser puslèu que de lugir una Bibla datant de 2 000 ans ? ]

Am abatut daus ahortaires e am aperat aquò « la justícia », [ Sui d’acòrd tanben, la pena de mòrt diu estar abolida pertot. ]

Am neglijat de disciplinar nòstes mainatges e am aperat aquò « desvalompar lur estima de se ». » [ Probable, òc. Encara que depend de çò qu’apèran « disciplinar »… « maserar a grands  patacs de Bibla dens lo quiu ? » ]

Vesi que los catolics tradicionalistas vòlen espandir la pensada americanò-biblista a nòsta… Una brava reculada sociala, cadun per se e Diu reconeisherà los sons. Non, amics, la fe n’es pas aquò, la Fe es Amor e sonqu’aquò, que cadun s’en sovèni !

 

123
 

Luxeetvolupte |
Actuel |
Newyorkcity2012 |
Unblog.fr | Créer un blog | Annuaire | Signaler un abus | Insidelayers
| Lanouvelleperspective
| love star