Losarmoneir

Jornau electronic gascon en Gironda

19 mai 2016

Encara una critica !

Classé dans : Linguistica,OPINION — Lo Sarmoneir @ 13 h 26 min

Tombi sus un messatge de Clamenç Flouroux sus lo site Gasconha.com, datant de 2011 :

 »Prenons l’exemple de la Calandreta de Barsac pour rester en Gironde. L’instit’ qui y travaille s’évertue à parler un gascon garonnnais des Graves de qualité. Il a passé des mois à le bosser pour transmettre un langue qui soit celle « deu parçan« . »

Un gascon de qualitat, probable, mès un gascon garonés de les Gravas, permetetz-me de n’en dobtar. Sufís de préner n’impòrta quau paragrafe de son roman  »Los camins per baish ». Hòp, dubri lo libre a l’asard :

 »Triguèt pas a l’aperitiu lo ser vengut : de tant parlar tot lo jorn, estranhament, li avè passat la set, e mei que mei li avè passat la hami de tornar audir e contar las istòrias acostumadas, las que coneishèn dempuish sègles, que ne mudavan pas jamei, las istòrias de tostemps, deu parçan e de las familhas, istòrias sempiternaus qu’estant dròlle dejà se sabèn. Lavetz, Titiri tornèt lèu a l’ostau, nat besonh de nostalgia o d’adirèir anueit. E puish li falè tornar pensar aus mòts qu’avè escambiats damb l’Erhan. Fonhiquèt bèra pausa sa memòria, e s’encontrèt pas nada brembança d’aver tant devisat damb un desconeishut, moret damb aquò. Las òras avèn corrut tota la jornada e èra arribat lo moment de desbauchar shens qu’ic sentissi venir. Ganhèt l’ostau shens véder desfilar lo camin, la vinha e los pins a l’entorn de l’autò. »

- lo ser : sud-gascon. => lo desser / lo dessèir

- vengut => vingut

- imperatiu en -è au lòc de -èva : hum… es puslèu landés (au sens large : Medòc, Buish…) mès passa encara

- audir : pas segur

- las : coma saber que se ditz [les] ?

- dempuish : sud-gascon => dempui / desempui

- sègles : passa encara dens una optica normalisatriça

- -ava => -èva ; aquò’s negar l’existéncia de conjugasons larjament gasconas

- tostemps : sud-gascon => totjorn

- sempiternaus : lo -au epicène me sembla èster puslèu sud-gascon

- anueit : OK per la grafia englobanta, mès per n’en deduíser la prononciacion… E pertant escriu  »lunh ».

- puish : sud-gascon => pui

- brembança : sud-gascon dens tota sa beutat

- sentissi => sènti (o senti)

- véder : cf. audir ; d’alhurs, tròban de vèrbes en -s- dens lo mème libre

E pui, a l’asard :

au mensh, que se n’anossin, demorèrem, medishas, mes.hidança, vita, se tafurava, milhòc, pelièr, se shegotir, cascos, trebucavas, m’avegèssi, los tractan, shudor, ventorlin, charrar, tonhut, peganta, horats, un reborit, lheit, s’estrambordava, l’ambient, sharra, vejaire, se’n descorava, prampas, berojament(2), flumi, sordeish, totun, dehòra, si, banhatòri, vrèspe, estruçar, sospitós, nècis, aperets, melicós, rapetaçar, tremoladissa, cadèn, horvari, *apèirs, *lo Goiran, melhor los gahis tu, quitament, uns, plan, a fanègas, de tira, gessit, peguejatz, òrb, *contenèir, avet, gòrra… (1)

… çò qu’empacha pas qu’i tròbin un pilòt de mòts bien d’a nòste, solide !

(1) A còps, aquò’s pas mauaisit de trobar de sinonimes pus locaus e pas pus francisats :

au mensh > au mens

que se n’anossin > que se n’angossin

demorèrem > damorèrem

medishas > medissas

mes.hidança > mauhidança, o milhor mauhidéncia

milhòc > blat d’Espanha

pelièr > mangane, arpalhant

se shegotir > se secudir

trebucavas > trabuquèvas

m’avegèssi > m’anugèssi

shudor > sudor

charrar > blagassar

tonhut > boçut

peganta > gahissa

horats > traucs

lheit > leit

prampas > pampas, flajas

totun > egau, pertant, ta(n)plan, çaquelà (e òc, çaquelà es garonés tabé)

dehòra > dahòra

si > se

vrèspe > tantòst

sospitós > mauhidós

melicós > emmeulat

rapetaçar > pedaçar

tremoladissa > grenguilhanta

cadèn > tombèn

horvari > gatiborra

uns > quauques

a fanègas > a garròts, a gargalhs, a paquets…

de tira > còp sec

gessit > sortit

peguejatz > peguèjatz

(2) Qui poirà devinar que se ditz  »broyemén » ?

 

Luxeetvolupte |
Actuel |
Newyorkcity2012 |
Unblog.fr | Créer un blog | Annuaire | Signaler un abus | Insidelayers
| Lanouvelleperspective
| love star