LOU SARMOUNEY / LE JHACASSOUS

21 mai 2014

Noms de rapaces en basque

Classé dans : Alhurs,Biologia-genetica,Ecologia, natura,Lingüistica — Lo Sarmoneir @ 19 h 54 min

Au cors de mon estage, lugissi la tèsa de medecina veterinària d’un Basque qu’estudia la migracion deus rapaces e que balha lurs noms en basque. Los vachí donc ; en prumèir lo nom en basque unificat, apui en basque deu nòrd. Tot aquò per moishar, dens una lenga ont i aujut una unificacion, qu’aquò pòt menhar pus o mens lunh.

Buteo buteo : Saibelatz // Buzkoa

Pernis apivorus : Beatz erlejale (sonqu’un nom)

Circaetus gallicus : Suge arrano // Arrano nabarra

Circus aeruginosus : Arranoxka gorritza // Mirotza

Milvus milvus : Miru // Miru xuria

Milvus migrans : Miru beltz // Miru beltza

Falco tinnunculus : Belatz txiki // Hiruxka

Accipiter nisus : Gabirai // Xaflaxa, esparbera

Hieraaetus pennatus : Arrano txiki

Pandion haliaetus : Arrano arrantzale // Itsas arranoa

Circus cyaneus : San Martin arranoxka

Circus pygargus : Arranoxka urdin

Neophron percnopterus : Sai zuri // Sai xuria

Falco peregrinus : Belatz // Mirotza

Falco subbuteo : Belatz praka-gorri // Belatziriga

Falco columbarius : Mirotz

Accipiter gentilis : Aztore // Haztorea

Aquila chrysaetos : Arrano errege // Arranoa

Falco vespertinus : Belatz zanka gorri

20 mai 2014

Quauquas reflexions sus les prononciacions localas… A SEGUIR !

Classé dans : Lingüistica — Lo Sarmoneir @ 19 h 23 min

Aquò’s tarrible coma les gents, amèi los que son deu lòc, pèrden la prononciacion locala deus noms pròpes demb l’influença de la normalisacion parisianò-centrada.

L’exemple tipic es «Lapeyre». Conéishetz la famosa pub «Lapèr’, y en a pas deux» ? E ben, èi bèth l’auger entenduda mantes còps, aquò’s sonqu’en lugissent que comprenguri qu’èra «Lapeyre» ! I a de qué s’en darrigar los pèus !!

Parelh, lo camin de «Leysotte» a Vilanava… Mon papè, neishut a Talença en 1929, prenèva aqueth camin pr’anar a sons grands-parents ; ditz «Leÿssotte» e mème quasi…. «Lé-i-ssotte» ! Per contra, de gents qu’i trabalhan disen «Lézotte»… Bon Diu, mès la diftonga EY es tipiquissima de Gironda !!!

Bon, après, ‘quò’s variable : lo papè accèpta de díser «Bégueÿ» mès dira «Pénon» («Peynon»)… La mair, era, dira «Bégué», «Vimené», e serà tentada per «Boudé» (mès tanben «Boudeÿ») e «Galouché» (vs «Galoucheÿ»), per contra pensi que dirà «Peÿnon». E jo mème, disi «Guichené» coma los quites portaires deu nom, mès «Eÿsines» au contrari de les gents ; per «Pey Berland», disi entre los dus, percé qu’un vrai Bordalés modèrne ditz elàs «Pé». Pensi que les gents dissocian los -ey- medians e los -ey finaus. Brèf !

Parlam adara de «Peixotto». Ma mair e jo dísem «Peÿchotto» ; mon papè (que coneish lo lòc desempui qu’es dròlle) ditz, me sembla, entre «Peÿsotto», «Peÿchotto» e «Peÿksotto»,  demb la lenga que forca. Mès ma sòr, qu’es una Bordalesa-urbana pus recenta, s’inspira malurosament de la voètz deu tram : «Pèksotto»… Una prononciacion alunhada deu gascon e… deu portugués tanben !

Epui après, am tots los : «St Médard d’Eran», «Porté», «Arbana», «Céron» «Baza» (entendut un jorn, veridic !), «la Peillèr’» (la Palhèira), «St Pé d’Arman»,

Per contra, dens lo quite bus, la voètz ditz «Thouarss» ! Fadra qu’angui préner un bus que passa sus lo cai de les Cairias per saber se disen «Quéries», tanben.

Mès i a tanben de causas que m’intrigan :

-«Grignol» o «Grignolss» ? Dens ma familha, entendi los dus.

-«la Souÿ» o «la Souÿss» ?

-«Arbanass» o «Arbanatss» ?

etc.

Ajot : coneishi un Albigés, que viu desempui longtemps en Bordalés , ditz  »la Mouleÿre » (aquò’s rare !) mès  »le Broussé » !! E un Bordalés, pertant demb un accent tipicament bordalés, que ditz  »Falérass »  e, pire,  »Bell’ba ».

 

Luxeetvolupte |
Actuel |
Newyorkcity2012 |
Unblog.fr | Créer un blog | Annuaire | Signaler un abus | Insidelayers
| Lanouvelleperspective
| love star